'Sếp' VietinBank băn khoăn về tương lai ngành IT, Chủ tịch VNG Lê Hồng Minh nói: ‘Anh không về hưu sớm được đâu’

Sự kiện chuyên sâu của các “sếp” công nghệ thông tin doanh nghiệp - CIO Summit 2026 - mới diễn ra tại TP.HCM.

Trong một phần thảo luận, với vai trò điều phối, ông Trần Công Quỳnh Lân - Phó Tổng giám đốc kiêm Giám đốc Khối Công nghệ thông tin, Giám đốc Khối Dữ liệu & AI của VietinBank đã đưa ra những câu hỏi “xoáy” cho nhiều diễn giả, trong đó có Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch VNG Lê Hồng Minh.

Ở phần trả lời của mình, ông Minh đưa ra dự báo thú vị về tương lai của ngành IT.

Chủ tịch VNG dùng AI 5-6 giờ mỗi ngày

Các ngân hàng áp dụng AI với góc nhìn chiến lược từ trên xuống (top-down), tập trung vào các tình huống ứng dụng nhằm tối ưu lợi ích và hiệu quả vận hành. Trong khi đó, tôi được biết VNG lại có cách tiếp cận từ dưới lên (bottom-up), tập trung xây dựng văn hóa và sự sáng tạo ở tổ chức. Góc nhìn của VNG về việc các tổ chức thúc đẩy ứng dụng AI và đổi mới sáng tạo là như thế nào?

Ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch VNG : AI rất quan trọng, nhưng nếu đặt vào góc nhìn của người dùng sử dụng, AI mở khoá và cho phép mỗi cá nhân có được năng lực sáng tạo, thay đổi cách làm việc. Đây là giá trị lớn nhất mà AI mang lại cho mỗi người.

Ngân hàng là tổ chức rất cần sự cẩn trọng. Việc triển khai công nghệ thông tin hay công nghệ phải theo kiểu top-down, tức là dùng các giải pháp đã được chứng thực, có chứng chỉ ... Những yếu tố cơ bản và cực kỳ quan trọng cho ngân hàng sẽ là khả năng mở rộng, sự bảo mật và đáng tin cậy.

Với cấu trúc như vậy, rất khó cho một nhân viên ngân hàng nói rằng "bây giờ làm sao tôi ứng dụng AI trong công việc hàng ngày của tôi". Bởi, họ cần phải chờ các CIO (Giám đốc công nghệ thông tin) cung cấp công cụ.

Trái lại, quan điểm chủ yếu của các “sếp” tại VNG là tạo ra môi trường. Trong hơn 1 năm qua, VNG đẩy mạnh xây dựng môi trường, từ dữ liệu, bảo mật, đến các nền tảng phục vụ việc xây dựng ứng dụng AI trong nội bộ. Lãnh đạo VNG thúc đẩy mọi nhân viên biết dùng AI trong công việc hàng ngày.

Ngân hàng phải triển khai AI theo top-down vì bộ phận liên quan cần giải trình ROI (tỷ suất hoàn vốn). Chúng tôi phải dựa vào các trường hợp ứng dụng cụ thể và đã chứng minh được ROI. Với trường hợp tiếp cận theo bottom-up và chỉ cung cấp nền tảng thì làm sao doanh nghiệp đo lường được ROI hay hiệu quả trong quyết định đầu tư vào AI?

Ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch VNG : Tôi cũng không có một câu trả lời nếu đứng ở vai trò CIO. Nhưng nếu tôi là sếp của các CIO, tôi cũng yêu cầu trách nhiệm của họ là phải tăng gấp đôi, gấp ba khoản đầu tư về mặt AI cho tổ chức. Lúc này, CIO phải thuyết phục được Ban Giám đốc và Ban Lãnh đạo về hiệu quả đầu tư vào AI.

Tuy nhiên, theo góc nhìn của tôi, khoản đầu tư cho AI trong tổng giá trị đầu tư về công nghệ thông tin tại ngân hàng còn ở mức tương đối.

Trước đây, đầu tư công nghệ thông tin của ngân hàng tập trung vào các hệ thống lớn như Core Banking, Data Center, Server... Với AI hiện tại, chi phí lớn nhất là token – vẫn trong mức có thể kiểm soát.
Nếu so sánh chi phí trên với mức tăng hiệu suất của đội ngũ nhân sự thì không đáng bao nhiêu trong tổng đầu tư vào công nghệ thông tin.

Cá nhân tôi đang sử dụng 3 tài khoản Claude, ChatGPT và Grok ở gói đăng ký cao nhất. Mỗi ngày, tôi dành ra 5-6 giờ đồng hồ để sử dụng AI trong công việc nhưng cũng không hết hiệu suất.

Do đó, mục tiêu hiện tại không phải là trả lời câu hỏi AI sẽ mang lại doanh thu, lợi nhuận bao nhiêu cho ngân hàng. Mục tiêu là làm sao thúc đẩy việc xây dựng năng lực sử dụng AI trong ngân hàng.

"Cha đẻ" AI cũng có dự đoán sai

Tốc độ doanh nghiệp Việt Nam ứng dụng AI tăng rất nhanh và sẽ phụ thuộc vào AI trong thời gian tới. Trong khi thế giới có các mô hình AI phương Đông (Deepseek, Kimi) và AI phương Tây (Claude, Grok, Gemini) thì Việt Nam chưa sở hữu mô hình nào. Nếu phụ thuộc hoàn toàn vào AI ngoại, đến khi họ không hoạt động nữa thì chúng ta sẽ ra sao? Liệu chúng ta thể xây dựng chủ quyền AI của Việt Nam?

Ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch VNG : Việc bị phụ thuộc trong lĩnh vực công nghệ là chuyện hiển nhiên. Những công nghệ nền tảng trong mọi ngành công nghiệp hiện tại (chip, bán dẫn, software layer) đều phụ thuộc nhà cung cấp.

Tuy nhiên, sẽ không có chuyện thị trường chỉ có 1-2 nhà cung cấp độc quyền nên chúng ta không cần quá lo lắng đến một ngày các công ty cung cấp AI hiện tại không hoạt động nữa.

Sự phát triển của AI giống như thị trường phần mềm 20 - 30 năm nay, món nào “ngon” sẽ có rất nhiều người thông minh trên thế giới làm.

Về phần mình, VNG đang cố gắng xây dựng hạ tầng công nghệ về AI để phục vụ trước tiên trong nội bộ doanh nghiệp, sau đó sẽ là phục vụ cho các doanh nghiệp Việt Nam. Đây chắc chắn là nhu cầu lớn trong tương lai.

Băn khoăn của nhiều người làm công nghệ là sau này ngành IT sẽ có vai trò như thế nào trong doanh nghiệp? Hiện nay, nhân viên IT dùng AI lập trình, người làm nghiệp vụ khác cũng dùng AI lập trình. Vậy, các tổ chức có còn tách biệt bộ phận nghiệp vụ và IT ra nữa không?

Ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch VNG : Trước khi trả lời câu hỏi của anh, tôi xin kể một câu chuyện nhỏ. Cách đây 10-12 năm, Geoffrey Hinton (người được xem là cha đẻ của công nghệ AI) từng trả lời trong một cuộc phỏng vấn. Ở thời điểm đó, ông cho rằng trong vòng 5 năm tới, AI sẽ đọc tất cả phần chẩn đoán hình ảnh, X-ray, MRI tốt hơn con người rất nhiều.

Như vậy, toàn bộ những người làm trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh sẽ bị thay thế và ông khuyên học sinh không nên học ngành đó nữa.

Thực tế bây giờ lại khác, chẩn đoàn hình ảnh đang là ngành thiếu nhân lực nhất và đang được trả lương cao nhất tại Mỹ.

Mặc dù công nghệ đọc hình ảnh đang rất tốt. Nhưng khi công nghệ tốt lên, thì nhu cầu trong chẩn đoán hình ảnh cũng tăng theo rất nhiều, dẫn đến vẫn cần nhân sự thực hiện các bước quan trọng. Do đó, đây đang là ngành vô cùng “hot”. Ngay cả người được coi là “cha đẻ” của AI cũng tiên đoán không đúng.

Mới đây, báo chí quốc tế tiết lộ về hồ sơ IPO bị rò rỉ của Anthropic (công ty mẹ của ứng dụng Claude). Công ty này có doanh thu tăng mạnh và đang ở mức gần 5 tỷ USD.

Điều đáng lưu tâm là Anthropic dự định chi hơn 500 tỷ USD cho các hạ tầng AI như trung tâm dữ liệu, từ nay đến năm 2030. Điều này cho thấy, doanh nghiệp đặt kỳ vọng lớn vào nhu cầu sử dụng AI trong tương lai.

Trong vòng 5 năm tới, nếu kỳ vọng việc sử dụng AI trong toàn bộ nền kinh tế tăng trưởng 20, 30, 50, hay 100 lần thì nhu cầu nhân sự IT sẽ rất khủng khiếp.

Bởi, những người thực sự hiểu về IT sẽ là những người dùng AI nhiều nhất và có năng lực sử dụng AI tốt nhất. Tôi tin là anh Lân sẽ không về hưu sớm được đâu.