Không ngờ 1 bữa ăn của phi công lái máy bay chiến đấu ở Việt Nam lại nhiều đến thế!

Trong ngành hàng không quân sự, dù quân đội nhiều quốc gia đã có các nữ phi công chiến đấu, nhưng nam giới vẫn chiếm số lượng áp đảo. Sự chênh lệch này đến từ nhiều nguyên nhân, trong đó sự khác biệt về sinh lý học là một yếu tố quan trọng. Nam giới thường có lợi thế tự nhiên về mật độ xương, khối lượng cơ bắp và khả năng chịu đựng lực quán tính g-force khi máy bay nhào lộn ở tốc độ siêu âm. Cũng chính những yêu cầu thể chất khắt khe này là nguồn gốc giải thích cho tấm ảnh đĩa ăn của phi công lái máy bay chiến đấu đang gây xôn xao mạng xã hội Việt mấy ngày qua.

Trên các trang fanpage quân sự và đời sống, hình ảnh những đĩa thức ăn của phi công chiến đấu thuộc Trung đoàn không quân 923 (Sư đoàn không quân 371) đang thu hút lượng tương tác lớn. Đa số độc giả đều ngỡ ngàng trước khẩu phần đầy ắp đạm và rau củ, thậm chí nửa đùa nửa thật gọi đây là "bữa ăn đại gia". Tuy nhiên, với một người lính tiêm kích Su-30MK2, khay ăn giàu năng lượng này không phải để hưởng thụ, mà là "nhiên liệu" bắt buộc giúp cơ thể phục hồi sau những giờ bay vắt cạn thể lực trên không trung.

Không ngờ 1 phi công lái máy bay chiến đấu lại cần ăn nhiều đến thế!

Nhìn vào khay thức ăn của một phi công chiến đấu tiêm kích Su-30MK2, lượng thực phẩm xuất hiện trong một bữa dễ khiến người ngoài cuộc bị ngợp. Khẩu phần gồm: Thịt gà luộc, thịt xá xíu, chả lá lốt, cá biển kho, đi kèm 2 món rau xanh và đĩa trái cây tươi đầy đặn.

Theo quy định của Bộ Quốc phòng, định lượng năng lượng cung cấp mỗi ngày cho phi công chiến đấu được tính toán theo con số tiêu chuẩn khắt khe:

- Phi công lái máy bay siêu âm: 4.860 kcal/ngày.

- Phi công lái máy bay dưới siêu âm: 4.630 kcal/ngày.

Để dễ so sánh, một nam giới trưởng thành làm việc văn phòng chỉ cần nạp khoảng 2.000 đến 2.200 kcal/ngày. Lượng calo của một phi công tiêm kích cao gấp hơn 2 lần người bình thường, tương đương mức nạp của các vận động viên điền kinh hay bơi lội chuyên nghiệp ở giai đoạn thi đấu đỉnh cao.

Dưới góc nhìn khoa học dinh dưỡng, khay ăn này không đơn thuần là gom các món ăn thông thường, mà là một ma trận vi chất được tính toán để tối ưu hóa sự hấp thu và đảm bảo năng lượng cần thiết. Được tính toán cẩn trọng bởi chuyên gia và phối hợp đa dạng giữa đạm động vật, hải sản, chất béo tốt và khoáng chất.

Đáng chú ý, việc ăn uống của phi công không dừng lại ở lượng calo khổng lồ mà được kiểm soát khắt khe theo từng chi tiết nhỏ. Thực đơn hàng ngày phải tuân thủ nghiêm ngặt danh sách 25 loại thực phẩm tiêu chuẩn được Bộ Quốc phòng quy định, tính toán định lượng chuẩn xác từng gam để đảm bảo cân bằng vi chất. Toàn những món chẳng hề xa lạ nhưng phải đảm bảo tươi và sạch.

Đặc biệt, để ngăn ngừa triệt để rủi ro ngộ độc hay sự cố tiêu hóa ảnh hưởng đến nhiệm vụ bay, toàn bộ thức ăn trong mỗi bữa đều phải thực hiện quy trình lưu mẫu nghiêm ngặt trong 24 giờ. Bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về sức khỏe dù là nhỏ nhất cũng sẽ khiến phi công lập tức bị đình chỉ bay.

Lý do phi công máy bay chiến đấu cần nạp nhiều calo đến vậy

Lượng thực phẩm khổng lồ kể trên không phải để hưởng thụ hay do sở thích, mà là "nhiên liệu" sinh học bắt buộc để bù đắp cho những tổn hại thể chất khốc liệt trên khoang lái. Kết thúc mỗi chuyến bay huấn luyện hoặc làm nhiệm vụ, một phi công chiến đấu có thể tiêu hao trung bình 0,5kg trọng lượng cơ thể.

Tuy nhiên, số cân nặng sụt giảm tức thì đó chỉ là bề nổi của một quá trình tiêu hao năng lượng toàn diện do hàng loạt yếu tố môi trường đặc thù gây ra:

- Tác động cực lớn của lực G (Lực quán tính): Khi máy bay thực hiện các động tác nhào lộn hay tăng tốc đột ngột, phi công phải chịu lực G gấp nhiều lần trọng lực trái đất. Máu bị dồn mạnh về phía chân, rút sạch máu ở não bộ và tim. Để tránh ngất xỉu, phi công bắt buộc phải gồng chặt toàn bộ các nhóm cơ lớn (đùi, bụng, ngực) và thực hiện kỹ thuật thở áp lực cao. Trạng thái gồng cơ tối đa này biến toàn bộ cơ thể thành một lò đốt năng lượng yếm khí, rút sạch lượng đường dự trữ (glycogen) trong cơ bắp chỉ trong vài mươi giây.

- Căng thẳng thần kinh cực độ: Ở tốc độ siêu âm, chỉ một sai sót nhỏ tính bằng phần nghìn giây cũng phải trả giá đắt. Não bộ phi công phải hoạt động ở cường độ tối đa để xử lý hàng trăm thông số kỹ thuật. Sự tập trung cao độ này khiến hệ thần kinh giao cảm liên tục tiết ra adrenaline, đẩy nhịp tim lên cao và tiêu tốn một lượng khổng lồ glucose trong máu.

- Biến động áp suất và thiếu hụt oxy: Dù cabin có hệ thống điều hòa áp suất, sự thay đổi độ cao liên tục vẫn bắt cơ thể và hệ hô hấp phải làm việc nặng nhề hơn để duy trì nồng độ oxy cho máu.

- Mất nước và rối loại điện giải do nhiệt độ: Việc gồng cơ liên tục trong bộ đồ bay chuyên dụng dưới nhiệt độ cao khiến mồ hôi thoát ra dồn dập. Cùng với nước, các khoáng chất thiết yếu như natri, kali, magie bị thất thoát nhanh chóng, làm tăng nguy cơ co rút cơ và suy giảm phản xạ.

Mỗi giờ làm việc trên không trung vì thế tương đương với một buổi tập kháng lực cường độ cực cao kết hợp với một bài thi căng thẳng thần kinh ở ngưỡng chịu đựng tối đa của con người. Nếu không nạp đủ hơn 4.000 kcal mỗi ngày để tái tạo sợi cơ, lấp đầy glycogen và cân bằng điện giải, thể trạng của người lính sẽ nhanh chóng suy sụp, dẫn đến nguy cơ mất an toàn bay.

Nam giới bình thường học được gì từ bữa ăn của 1 phi công lái tiêm kích?

Dưới góc nhìn của các chuyên gia dinh dưỡng thể thao, chế độ ăn gần 5.000 calo của phi công được thiết kế riêng cho môi trường làm việc đặc biệt và đi kèm chế độ vận động, rèn luyện cơ thể khoa học được chuyên gia tính toán. Nam giới bình thường không nên bắt chước rập khuôn lượng calo này. Nếu nạp 4.860 calo mà chỉ vận động nhẹ hoặc tập gym thông thường, lượng năng lượng dư thừa sẽ nhanh chóng chuyển hóa thành mỡ nội tạng, gây nguy cơ mắc bệnh chuyển hóa và áp lực lên hệ tim mạch.

Tuy nhiên, nam giới bình thường vẫn có thể học được những nguyên tắc dinh dưỡng một cách thông minh từ chế độ ăn uống "khuirng" này:

- Calo nạp vào phải tương thích với mức độ vận động: Cơ thể là một cỗ máy. Nếu bạn vận động nhiều, hãy nạp đủ nhiên liệu chất lượng. Lỗi phổ biến của đàn ông khi tập thể thao là nhịn ăn quá đà khiến cơ thể teo cơ, hoặc ăn uống vô độ khi mức độ vận động không tương xứng.

- Đa dạng hóa nguồn đạm: Thay vì phụ thuộc vào một loại thực phẩm (như chỉ ăn ức gà hấp), việc kết hợp đa dạng thịt gia cầm, thịt lợn và hải sản giúp cơ thể nhận đủ các vi chất, đồng thời giữ cho quá trình trao đổi chất diễn ra tự nhiên.

- Không loại bỏ hoàn toàn chất béo tốt: Sự xuất hiện của cá biển kho và thịt có mỡ vừa phải cho thấy chất béo không phải là kẻ thù. Với nam giới, chất béo tốt là nguyên liệu nền tảng để cơ thể tổng hợp testosterone, giúp duy trì mật độ xương và sức mạnh cơ bắp.

Ăn đúng định lượng là một nhiệm vụ của người lính không quân. Thừa cân làm giảm khả năng chịu lực G, thiếu cân khiến cơ thể ngất xỉu trên không trung. Sự tuân thủ kỷ luật từ khay ăn đến phòng tập chính là yếu tố giúp họ luôn sẵn sàng làm chủ bầu trời.

Sức khỏe và sự dẻo dai của phái mạnh không bao giờ ngẫu nhiên xuất hiện. Dù là một phi công lái Su-30MK2 hay một đàn ông bình thường, bài học lớn nhất vẫn là khả năng làm chủ bản thân. Nạp đúng nhiên liệu, vận động phù hợp và giữ kỷ luật với chính mình chính là cách bền vững nhất để phái mạnh làm chủ sức khỏe lâu dài.