Viettel Logistics và cuộc đua số hóa để làm chủ chuỗi cung ứng

Một lô hàng được xử lý nhanh tại kho vẫn có thể chậm giao nếu phương tiện chưa được điều phối kịp thời hoặc thông tin giữa các bên chưa được kết nối. Bài toán logistics vì thế không chỉ nằm ở việc tối ưu từng công đoạn, mà còn ở khả năng tổ chức các mắt xích thành một chuỗi vận hành đồng bộ, có thể theo dõi và điều chỉnh theo thực tế.

Đây là hướng đi Công ty TNHH Logistics Viettel (Viettel Logistics) - đơn vị thành viên thuộc Viettel Post , đang từng bước triển khai. Từ tự động hóa khai thác đến xây dựng nền tảng quản lý vận tải và kết nối dữ liệu, doanh nghiệp xây dựng năng lực điều phối dựa trên công nghệ và kinh nghiệm vận hành thực tế.

Dữ liệu làm nền tảng điều phối chuỗi logistics

Trong vận tải , một quyết định điều xe liên quan đồng thời đến đơn hàng, tải trọng, lộ trình, thời gian giao nhận và chi phí. Khi thông tin phân tán, người điều hành khó có đủ dữ liệu để lựa chọn phương án phù hợp.

Từ bài toán đó, Viettel Logistics phát triển Smart-TMS nhằm số hóa quá trình từ khi phát sinh đơn hàng đến khi hoàn tất giao nhận. Các hoạt động lập kế hoạch, thiết lập lộ trình, điều phối phương tiện, theo dõi hành trình theo thời gian thực và quản lý chi phí được đưa về một hệ thống thống nhất, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong điều hành và cập nhật thông tin cho khách hàng.

Ở phạm vi rộng hơn, Viettel Logistics xây dựng Data Hub, nền tảng thu thập, hợp nhất và chuẩn hóa dữ liệu từ nhiều hệ thống. Đây là cơ sở để doanh nghiệp quản lý hoạt động vận tải xuyên suốt thay vì tổng hợp thông tin từ từng nguồn riêng lẻ.

Giá trị của logistics thông minh được hình thành từ sự kết nối ấy. Dữ liệu cần đi cùng dòng hàng, để mỗi thay đổi trong vận hành có thể được nhận biết và trở thành đầu vào cho quyết định tiếp theo. Đó cũng là nền tảng để mở rộng quy mô mà vẫn duy trì khả năng kiểm soát.

Theo định hướng phát triển, Smart-TMS được hướng tới mô hình quản lý vận tải dùng chung ở quy mô quốc gia, có khả năng kết nối doanh nghiệp vận tải, khách hàng, đối tác và các cơ quan liên quan. Mô hình này đặt ra yêu cầu về chuẩn hóa dữ liệu, cơ chế chia sẻ thông tin và khả năng phối hợp giữa các chủ thể trong chuỗi.

Viettel Logistics đề xuất mô hình logistics số tại Hội nghị Bộ xây dựng

Tự động hóa nâng cao năng suất khai thác

Trong logistics, năng suất khai thác phụ thuộc vào tốc độ tiếp nhận, phân loại, luân chuyển hàng hóa và khả năng phối hợp giữa các công đoạn. Khi sản lượng tăng, những khâu còn phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công có thể trở thành điểm nghẽn, làm tăng thời gian xử lý và chi phí vận hành.

Từ thực tiễn đó, Viettel Logistics từng bước đưa tự động hóa vào những công đoạn có cường độ lao động cao, tần suất lặp lại lớn và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.

Hệ thống chia chọn Narrow Belt , Cross Belt do Viettel Post đầu tư được đưa vào phục vụ hoạt động khai thác của Viettel Logistics, giúp tự động phân luồng hàng hóa, giảm thao tác thủ công, hạn chế sai sót và duy trì nhịp xử lý ổn định khi sản lượng tăng.

undefined

Ở khâu bốc xếp, băng tải Telescopic đưa hàng trực tiếp vào và ra khỏi thùng xe, góp phần rút ngắn thời gian bốc dỡ, giảm sức lao động trực tiếp và cải thiện vòng quay phương tiện.

Tự động hóa cũng được mở rộng sang khâu ghi nhận dữ liệu. Hệ thống DWS tự động cân, đo kích thước và ghi nhận thông tin kiện hàng ngay trong quá trình khai thác, tạo dữ liệu đầu vào thống nhất cho việc tính tải, lập kế hoạch vận chuyển và tổ chức phương tiện.

Trong hệ sinh thái Viettel Post, AGV được nghiên cứu, triển khai để vận chuyển hàng hóa nội bộ; trong khi Arm Sorter được phát triển theo hướng phù hợp với đặc điểm hàng hóa và mô hình khai thác tại Việt Nam. Qua đó, Viettel Logistics từng bước tích lũy năng lực lựa chọn, tích hợp và điều chỉnh công nghệ theo nhu cầu thực tế thay vì chỉ ứng dụng các giải pháp có sẵn.

Song song với tự động hóa luồng hàng, Camera AI được nghiên cứu và đầu tư tại các điểm khai thác, hỗ trợ nhận diện biển số, số container, kiểm soát phương tiện ra vào và phát hiện một số hành vi, tình huống mất an toàn, qua đó giảm phụ thuộc vào giám sát thủ công.

Tự động hóa vì vậy không dừng ở việc bổ sung từng thiết bị, mà hướng tới tái tổ chức luồng khai thác trên nền tảng công nghệ và dữ liệu. Khi các công đoạn được kết nối đồng bộ, doanh nghiệp có thể nâng công suất mà không phải tăng nhân lực theo cùng tỷ lệ, đồng thời duy trì chất lượng dịch vụ trong các giai đoạn cao điểm.

Để rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng, Viettel Logistics tăng cường hợp tác với các trường đại học, trong đó có Đại học Bách khoa và Đại học Thương mại, tập trung vào tự động hóa, robot, trí tuệ nhân tạo, tối ưu vận hành, phân tích dữ liệu và quản trị chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp cung cấp môi trường, dữ liệu và các bài toán thực tế; các trường đóng góp năng lực nghiên cứu, chuyên gia và nguồn nhân lực trẻ. Qua đó, các giải pháp có điều kiện được thử nghiệm, đánh giá và hoàn thiện trước khi mở rộng.

Mở rộng năng lực kết nối tại các đầu mối giao thương

Tại cửa khẩu và các trung tâm logistics, hiệu quả lưu thông hàng hóa phụ thuộc vào sự phối hợp giữa nhiều doanh nghiệp, đơn vị vận hành và cơ quan quản lý. Việc số hóa từng bên chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi thông tin có thể kết nối và phục vụ một quy trình chung.

Từ nền tảng công nghệ và kinh nghiệm khai thác, Viettel Logistics đang mở rộng tham gia vào các mô hình logistics thông minh như Công viên Logistics Lạng Sơn, cửa khẩu Kim Thành tại Lào Cai và Lao Bảo tại Quảng Trị.

Theo từng dự án, các giải pháp được nghiên cứu, đề xuất hoặc triển khai nhằm kết nối hạ tầng, dữ liệu và vận hành; hỗ trợ số hóa dòng hàng, quản lý phương tiện và chia sẻ thông tin, qua đó giảm thời gian chờ và nâng cao khả năng giám sát, điều phối.

Viettel Logistics đồng hành cùng Dự án Cửa khẩu thông minh tại Lào Cai

Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, giá trị của quá trình này nằm ở khả năng theo dõi tốt hơn, dự báo thời gian xử lý và hạn chế các chi phí phát sinh. Ở quy mô mạng lưới, việc kết nối các đầu mối giao thương góp phần tổ chức dòng hàng thông suốt hơn giữa thị trường trong nước và quốc tế.

Đó cũng là hướng phát triển của Viettel Logistics: tích lũy năng lực từ hoạt động khai thác, từng bước mở rộng sang điều phối và kết nối nhiều chủ thể trong chuỗi cung ứng. Hạ tầng vận hành, nền tảng dữ liệu và năng lực phát triển công nghệ trở thành những yếu tố bổ trợ cho nhau trong quá trình này.

Với Viettel Logistics, logistics thông minh không chỉ được thể hiện ở mức độ tự động hóa của một thiết bị hay một trung tâm khai thác, mà ở khả năng giải quyết những bài toán thực tế của thị trường: dòng hàng được tổ chức hiệu quả hơn, nguồn lực được sử dụng hợp lý hơn và chất lượng dịch vụ được nâng lên.

Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp tiếp tục phát triển năng lực logistics, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành logistics Việt Nam.