Việt Nam có ngôi làng 89 hộ dân, 297 người cùng sinh sống, được giao nhiệm vụ đặc biệt: Sở hữu đặc điểm rừng - làng - biển hiếm có, nằm trong không gian được UNESCO công nhận cách đây 22 năm

Nhắc đến Cát Bà (Hải Phòng), nhiều du khách thường nghĩ ngay tới những bãi biển, vịnh biển xanh biếc cùng các khu nghỉ dưỡng đông đúc. Thế nhưng, nằm sâu giữa những dãy núi đá vôi của quần đảo này lại có một ngôi làng nhỏ, nơi vẫn lưu giữ khung cảnh đồng quê yên bình, tách biệt với nhịp sống sôi động bên ngoài.

Đó là làng Việt Hải, thuộc đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng. Theo thông tin được UBND đặc khu Cát Hải công bố ngày 30/9/2026, thôn Việt Hải hiện có 89 hộ dân với tổng cộng 297 nhân khẩu. Dù quy mô dân cư khiêm tốn, nơi đây đang được lựa chọn triển khai một nhiệm vụ đặc biệt: thí điểm chuyển đổi xanh, hướng tới phát triển du lịch cộng đồng bền vững và bảo vệ hệ sinh thái Cát Bà.

Ngôi làng đặc biệt nằm trong không gian được UNESCO công nhận từ 22 năm trước

Điểm khác biệt của Việt Hải trước hết nằm ở vị trí địa lý. Ngôi làng thuộc khu vực vùng đệm của Vườn quốc gia Cát Bà, được bao quanh bởi những dãy núi đá vôi, rừng cây xanh và các thung lũng. Giữa không gian ấy là những cánh đồng, vườn cây, con đường nhỏ và nếp sinh hoạt quen thuộc của người dân địa phương.

Theo Báo Hải Phòng, Việt Hải còn được ví như một khu vực "đảo của đảo", nằm tương đối biệt lập với trung tâm du lịch Cát Bà. Để tới đây, du khách có thể di chuyển bằng tàu qua vịnh Lan Hạ rồi tiếp tục vào làng, hoặc lựa chọn hành trình trekking xuyên Vườn quốc gia Cát Bà.

Không chỉ sở hữu cảnh quan khác biệt, Việt Hải còn nằm trong không gian sinh thái có giá trị quốc tế. Theo UNESCO, quần đảo Cát Bà được công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới vào năm 2004, tức cách đây 22 năm. Đến năm 2023, quần đảo tiếp tục được ghi danh là một phần của Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà.

Sự kết hợp giữa rừng nhiệt đới, núi đá vôi, hệ sinh thái biển và đời sống cư dân tạo nên nét hấp dẫn riêng cho Việt Hải. Đây cũng là nền tảng để địa phương từng bước phát triển du lịch cộng đồng thay vì chỉ tập trung vào các hoạt động nghỉ dưỡng biển.

Đáng chú ý, tháng 6/2025, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 1914/QĐ-UBND công nhận Điểm du lịch cộng đồng Việt Hải. Đây là điểm du lịch thứ 13 của thành phố được công nhận theo Luật Du lịch 2017.

Nhiệm vụ đặc biệt dành cho ngôi làng chỉ có 297 người

Không dừng lại ở việc thu hút khách tham quan, Việt Hải hiện được lựa chọn triển khai mô hình chuyển đổi xanh với những mục tiêu cụ thể đến năm 2030.

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, UBND đặc khu Cát Hải đã ban hành Kế hoạch số 26/KH-UBND ngày 12/8/2025 về chuyển đổi xanh Điểm du lịch cộng đồng Việt Hải giai đoạn 2025–2030. Chương trình hướng tới phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, tập trung vào các lĩnh vực du lịch, giao thông, nông nghiệp, môi trường và năng lượng xanh.

Một trong những thay đổi rõ nét nhất liên quan đến phương tiện đi lại. Ngày 30/9/2026, UBND đặc khu Cát Hải tổ chức bàn giao 88 xe máy điện tại Việt Hải. Trong đó, 84 xe được hỗ trợ cho các hộ dân đủ điều kiện và 4 xe phục vụ các lực lượng, tổ chức làm nhiệm vụ trên địa bàn.

Theo chính quyền địa phương, các hộ tham gia chương trình cam kết chuyển đổi phương tiện, đưa xe máy sử dụng xăng ra khỏi thôn. Việc này được kỳ vọng góp phần giảm khí thải, tiếng ồn, giữ gìn không gian sinh thái vốn là lợi thế của Việt Hải.

Đáng chú ý, lộ trình chuyển đổi xanh còn đặt ra những mục tiêu dài hạn. Đến năm 2027, địa phương phấn đấu ít nhất 50% doanh nghiệp, hộ kinh doanh du lịch đạt tiêu chí xanh, đồng thời 100% phương tiện vận chuyển khách du lịch sử dụng điện.

Đến năm 2030, mục tiêu được nâng lên 100% doanh nghiệp, hộ kinh doanh du lịch đạt tiêu chí xanh và toàn bộ phương tiện giao thông tại điểm du lịch chuyển sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

Bên cạnh đó, Việt Hải còn được định hướng phát triển nông nghiệp bền vững, tăng diện tích trồng hoa tạo cảnh quan, sử dụng năng lượng mặt trời, phân loại rác tại nguồn và ứng dụng mã QR để phục vụ du khách. Những thay đổi này được kỳ vọng giúp ngôi làng trở thành mô hình tham khảo cho quá trình phát triển du lịch xanh tại Cát Bà.

Trải nghiệm rừng - làng - biển hiếm có dành cho du khách

Song song với nhiệm vụ chuyển đổi xanh, Việt Hải đang được chú trọng phát triển những sản phẩm du lịch tận dụng lợi thế cảnh quan đặc biệt. Một số doanh nghiệp lữ hành đang khai thác hành trình mang tên "từ đại ngàn xuống đại dương", kết nối Vườn quốc gia Cát Bà, làng Việt Hải và vịnh Lan Hạ.

Với hành trình này, du khách có thể trekking từ trung tâm Vườn quốc gia qua khu vực Ao Ếch, tiếp tục đến Việt Hải để khám phá đời sống cư dân, trước khi xuống tàu du ngoạn vịnh Lan Hạ. Những người yêu thích vận động còn có thể kết hợp đạp xe, chèo kayak và nghỉ đêm trên vịnh tùy theo chương trình.

Riêng tại Việt Hải, trải nghiệm đạp xe giữa thung lũng, ngắm những dãy núi đá vôi, thưởng thức sản vật địa phương hay massage chân bằng cá suối được nhiều du khách lựa chọn. Các hoạt động tìm hiểu nghề truyền thống, đời sống người dân và lưu trú tại homestay cũng mang đến một góc nhìn khác về Cát Bà.

Theo định hướng của địa phương, trong thời gian tới, việc phát triển thêm sản phẩm du lịch sẽ gắn với nâng cao chất lượng dịch vụ, đào tạo người dân và gìn giữ cảnh quan tự nhiên.

Từ một ngôi làng biệt lập với chưa đến 300 nhân khẩu, Việt Hải đang từng bước đảm nhận vai trò mới trong chiến lược phát triển du lịch Cát Bà. Nếu lộ trình chuyển đổi xanh được thực hiện hiệu quả, nơi đây không chỉ mang đến những trải nghiệm khác biệt cho du khách mà còn có thể trở thành hình mẫu về cách một cộng đồng nhỏ phát triển kinh tế song hành với bảo tồn thiên nhiên.