Cân đối tài chính khó khăn nhưng không đáng ngại

Bên lề kỳ họp QH, ngày 27-10, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh đã có những chia sẻ với báo chí về vấn đề này.

Thưa Phó Thủ tướng, nhiều người lo ngại nếu cứ đà chi như thời gian vừa qua sẽ không có nguồn để đầu tư cho phát triển?

- Cân đối tài chính đúng là đang có những khó khăn, nhưng nhìn vào bản chất thì không đến mức phải mất bình tĩnh. Thứ nhất, chúng ta hiện đang phát hành trái phiếu để có thêm nguồn đầu tư, cho nên ngoài đầu tư trực tiếp từ ngân sách, còn có đầu tư mà Chính phủ, Quốc hội cho phép là từ nguồn trái phiếu với quy mô khá lớn. 

Thực hiện theo nghị quyết của Quốc hội là "Hạ tầng là khâu đột phá" thì Quốc hội cho phép phát hành trái phiếu. Khi phát hành trái phiếu lại có mâu thuẫn là tăng nợ. Nếu giữa bài toán tăng nợ để đầu tư phát triển với việc không tăng nợ, không đầu tư phát triển thì nên chọn phương án nào? Vấn đề quan trọng là sử dụng nguồn vốn đầu tư như thế nào cho hiệu quả.

Thứ hai, nợ nước ngoài không có gì đáng ngại, vì kỳ hạn nợ của nước ngoài còn dài, lãi suất thấp (1,2%) nhưng nợ trong nước hiện nay chưa có giải pháp để huy động dài hạn, bình quân chưa được 5 năm. Bài toán quan trọng nhất là cơ cấu lại nợ để giãn nợ, trả nợ cho phù hợp thì mới không gây áp lực cho nền kinh tế và ngân sách. 

- Nhưng nguồn thu sẽ bị ảnh hưởng khi Chính phủ thực hiện các chính sách giãn, giảm thuế cho doanh nghiệp. Vậy hai mục tiêu này có triệt tiêu nhau?

- Bài toán giữa nguồn thu và hỗ trợ cho doanh nghiệp đều quan trọng nhưng lại có mâu thuẫn. Doanh nghiệp khó khăn, không hoạt động được, không có tăng trưởng thì không có nguồn thu cho nên vẫn phải có sự hỗ trợ để doanh nghiệp phục hồi sản xuất. Đấy là mục tiêu lâu dài để nuôi dưỡng nguồn thu. Vì vậy, cần có chính sách nhất định để doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, sau này nguồn thu sẽ vững chắc hơn. Trong bối cảnh khó khăn hiện nay thu rất quan trọng, nhưng cũng sắp xếp cả chi nữa để bền vững tài chính quốc gia. Vấn đề là phải giải quyết hài hòa mối quan hệ này, giữa lâu dài và trước mắt phải cân đối hợp lý.

- Vậy có thể tăng thu ngân sách bằng việc giải quyết triệt để các khoản nợ thuế ở nhiều tỉnh, thành phố?

- Hiện nay, Bộ Tài chính đang chuẩn bị báo cáo với Quốc hội về vấn đề giải quyết nợ đọng thuế. Đúng là có các khoản nợ đọng sai chế độ, chính sách - phải kiên quyết thu hồi, nhưng cũng có những trường hợp khó khăn quá chưa nộp được, buộc phải giãn, hoãn. Nếu chưa nộp được thì còn phát sinh cả phạt nữa…

- Xin trân trọng cảm ơn Phó Thủ tướng!