Tỷ phú Trần Đình Long rót hơn 10.000 tỷ xây nhà máy đầu tiên ở Đông Nam Á chuyên làm loại thép đặc biệt, đón đầu dự án lớn nhất Việt Nam từ khi đổi mới

Nhà máy Sản xuất Ray và Thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất là dự án thép công nghệ cao do Tập đoàn Hòa Phát đầu tư tại Khu kinh tế Dung Quất (tỉnh Quảng Ngãi) với quy mô gần 15 ha và tổng vốn hơn 10.000 tỷ đồng.

Khác với các cơ sở trước đây chủ yếu tập trung vào thép xây dựng hay thép cuộn cán nóng, dự án này đánh dấu bước chuyển dịch sang phân khúc sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật và chất lượng cao, với công suất thiết kế giai đoạn một đạt 700.000 tấn/năm.

Khi đi vào vận hành, đây sẽ là nhà máy đầu tiên tại khu vực Đông Nam Á sản xuất được thép ray cho đường sắt tốc độ cao. Dự án được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam chủ động nguồn cung vật liệu phục vụ phát triển hạ tầng đường sắt trong nước, đồng thời mở ra cơ hội xuất khẩu sang thị trường Đông Nam Á và các quốc gia phát triển.

Thép ray đường sắt tốc độ cao là phân khúc sản phẩm có rào cản kỹ thuật rất lớn, hiện trên thế giới chỉ có một số ít tập đoàn luyện kim lớn đủ năng lực sản xuất như Voestalpine (Áo), JFE (Nhật Bản) hay Baosteel (Trung Quốc). Việc làm chủ công nghệ sản xuất loại vật liệu này đòi hỏi hệ thống thiết bị cán có độ chính xác cao cùng quy trình kiểm định chất lượng nghiêm ngặt nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ châu Âu, Nhật Bản và Trung Quốc.

Theo kế hoạch, nhà máy sẽ đưa sản phẩm đầu tiên ra lò trong quý I/2027. Thời điểm này trùng với giai đoạn Việt Nam triển khai hàng loạt dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn, trọng tâm là dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam – công trình hạ tầng có tổng mức đầu tư 67 tỷ USD, lớn nhất kể từ thời kỳ đổi mới. Bên cạnh đó, nguồn vật liệu từ nhà máy cũng hướng tới cung ứng cho mạng lưới đường sắt đô thị (metro) và các tuyến đường sắt kết nối cảng biển, khu công nghiệp.

Về danh mục sản phẩm, nhà máy tập trung vào các dòng ray đường sắt tốc độ cao, ray đường sắt đô thị, ray cầu trục cùng các loại thép đặc biệt cường độ cao dùng cho nhà kết cấu, sản xuất container xuất khẩu và chế tạo thân vỏ ô tô. Trong đó, các thanh ray phục vụ tàu cao tốc có thể đạt chiều dài tới 100m nguyên khối, đòi hỏi độ phẳng, độ thẳng và độ cứng ở mức tối đa.

Để kiểm soát chất lượng, dây chuyền được trang bị hệ thống cán bốn trục linh hoạt từ Tập đoàn SMS Group (Đức), ứng dụng hệ thống đo laser để kiểm tra kích thước hình học và công nghệ siêu âm để phát hiện khuyết tật bên trong vật liệu; đồng thời dự án hợp tác cùng TÜV SÜD Rail GmbH (Đức) để tư vấn kỹ thuật và chứng nhận chất lượng quốc tế.

Về tiến độ triển khai, dự án được khởi công từ ngày 19/12/2025. Sau hơn 9 tháng thi công, khối lượng công việc hiện đã hoàn thành gần 70% tiến độ xây dựng, tăng mạnh so với mức 35% được ghi nhận vào cuối quý I, bám sát kế hoạch vận hành chính thức vào đầu năm 2027.

Không chỉ dừng ở công suất 700.000 tấn/năm, Hòa Phát có kế hoạch mở rộng dự án sản xuất ray và thép đặc biệt tại khu kinh tế Dung Quất thêm gần 77 ha, nâng công suất lên 2 triệu tấn/năm. Dự kiến vốn đầu tư cho dự án sẽ tăng thêm 20.000 tỷ đồng.

Nếu kế hoạch được thông qua và triển khai, ray đường sắt và thép đặc biệt sẽ trở thành một mảng sản phẩm có quy mô lớn trong hệ sinh thái thép của Hòa Phát, bên cạnh thép xây dựng và HRC.