Trung Quốc giúp hàng xóm Việt Nam xây công trình 5.200 tỷ đồng: lần đầu ứng dụng công nghệ đặc biệt, tự tin chạy tốt tới 25 năm

 

Lào đang triển khai dự án nhà máy nhiệt điện công suất 330 MW tại tỉnh Xieng Khouang, với tổng vốn đầu tư hơn 5.200 tỷ đồng. Công trình có sự tham gia của các doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời sử dụng công nghệ siêu tới hạn lần đầu tiên tại quốc gia Đông Nam Á này.

Nhà máy nhiệt điện được xây dựng tại tỉnh Xieng Khouang, khu vực Đông Bắc Lào, với tổng vốn đầu tư khoảng 202,95 triệu USD, tương đương hơn 5.200 tỷ đồng. Dự án dự kiến hoàn thành và đưa vào vận hành vào năm 2029, nhằm bổ sung nguồn cung điện cho khu vực miền Bắc nước này.

Chủ đầu tư dự án là Công ty TNHH một thành viên Năng lượng B Rich Namphan của Lào. Nhà máy có công suất thiết kế 330 MW, sử dụng than làm nhiên liệu chính.

Việc triển khai công trình diễn ra trong bối cảnh Lào đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung năng lượng. Thủy điện hiện đóng vai trò chủ đạo trong hệ thống điện của quốc gia này, nhưng sản lượng có thể suy giảm vào mùa khô do mực nước tại các con sông xuống thấp.

Dự án có sự tham gia của các doanh nghiệp Trung Quốc trong hoạt động cung cấp thiết bị và hỗ trợ kỹ thuật. Công ty TNHH Công nghiệp Điện lực Tây Trung Quốc đảm nhiệm việc cung cấp thiết bị và giám sát lắp đặt, trong khi Công ty TNHH một thành viên Xây dựng và Lắp đặt kỹ thuật Dongdok là nhà thầu chính.

Sự tham gia của các đơn vị Trung Quốc cho thấy vai trò của doanh nghiệp nước này trong việc cung cấp công nghệ, thiết bị và năng lực xây dựng các công trình năng lượng tại Lào.

Theo kế hoạch, nhà máy sẽ sử dụng công nghệ nhiệt điện siêu tới hạn (Supercritical). Đây là lần đầu tiên công nghệ này được ứng dụng tại một nhà máy nhiệt điện than ở Lào.

Công nghệ siêu tới hạn vận hành lò hơi ở mức nhiệt độ và áp suất cao hơn so với công nghệ dưới tới hạn truyền thống. Nhờ đó, hiệu suất chuyển đổi năng lượng có thể được cải thiện, đồng thời giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ và khí thải CO₂ tính trên mỗi đơn vị điện sản xuất.

Các nhà máy nhiệt điện sử dụng công nghệ dưới tới hạn thường có hiệu suất khoảng 33–37%, trong khi công nghệ siêu tới hạn có thể đạt khoảng 37–40%. Công nghệ siêu siêu tới hạn có mức hiệu suất cao hơn, khoảng 46% theo các thông số được đề cập trong bài viết.

Nguồn than tại khu vực dự án được cho là có trữ lượng đủ để nhà máy hoạt động liên tục trong ít nhất 25 năm. Ý tưởng xây dựng nhà máy đã được đề xuất từ nghiên cứu khả thi năm 2015.

Việc Lào áp dụng ngay công nghệ siêu tới hạn cho dự án nhiệt điện than đầu tiên của mình, thay vì đi theo lộ trình "dưới tới hạn trước, nâng cấp sau" phản ánh một tính toán khá thực dụng: Đi tắt đón đầu bằng công nghệ hàng đầu thế giới của Trung Quốc.

Global Energy Monitor năm 2024 cho biết, Trung Quốc vẫn là quốc gia dẫn đầu thế giới về công nghệ sản xuất điện sạch từ than đá.

Tỷ lệ các nhà máy nhiệt điện siêu tới hạn trong tổng số các nhà máy nhiệt điện than đang hoạt động của Trung Quốc đã đạt 32% vào đầu năm 2024 - mức cao nhất từ trước đến nay trong lịch sử thống kê tính đến năm 2024.

Chưa kể, công nghệ siêu tới hạn đang là lựa chọn hàng đầu của nhiều quốc gia trên toàn thế giới nhằm mục đích sản xuất điện sạch hơn từ than đá.

Khoảng 70% công suất phát điện của Lào hiện đến từ thủy điện. Mô hình này giúp quốc gia tận dụng lợi thế về hệ thống sông ngòi, nhưng cũng khiến nguồn cung điện chịu ảnh hưởng đáng kể bởi điều kiện thời tiết và lượng nước trong hồ chứa.

Trong mùa khô, thường kéo dài từ tháng 3 đến tháng 8, sản lượng thủy điện có thể giảm khi mực nước xuống thấp. Vì vậy, việc phát triển thêm nguồn nhiệt điện được xem là một giải pháp nhằm tăng tính ổn định cho hệ thống điện.

Bên cạnh nhiệt điện than, Lào cũng đang nghiên cứu các hướng phát triển năng lượng khác, trong đó có điện mặt trời và điện hạt nhân. Nhà máy nhiệt điện tại Xieng Khouang sẽ bổ sung thêm một nguồn cung cho hệ thống năng lượng, trong quá trình quốc gia này tìm cách đáp ứng nhu cầu điện và giảm sự phụ thuộc vào một loại hình phát điện duy nhất.