Trung Quốc báo tin cực vui đến Việt Nam

Trung Quốc đã vươn lên vị trí thị trường xuất khẩu gạo lớn thứ hai của Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2026, sau khi nhập khẩu hơn một triệu tấn gạo với tổng trị giá gần 505 triệu USD.

So với cùng kỳ năm 2025, lượng gạo Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc đã tăng mạnh. Trong 8 tháng đầu năm ngoái, thị trường này nhập khẩu hơn 565.000 tấn, trị giá 286,7 triệu USD. Nhờ mức tăng trưởng này, Trung Quốc đã từ vị trí thứ tư vươn lên thứ hai trong danh sách các thị trường mua gạo Việt Nam, chỉ đứng sau Philippines.

Nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc tăng mạnh chủ yếu đến từ gạo tấm, loại nguyên liệu được sử dụng nhiều trong sản xuất thức ăn chăn nuôi. Diễn biến này mở ra dư địa đáng kể cho gạo nguyên liệu, gạo tấm và gạo nếp của Việt Nam tại thị trường Trung Quốc.

Philippines hiện vẫn là thị trường nhập khẩu gạo Việt Nam lớn nhất, chiếm 40,9% thị phần. Việc hai thị trường này cùng chiếm hơn 64% tổng kim ngạch xuất khẩu gạo cho thấy hoạt động xuất khẩu đang có mức độ tập trung tương đối cao.

Theo đánh giá về cung, cầu, thương mại và giá cả niên vụ 2026-2027, sự tập trung vào Philippines và Trung Quốc đem lại lợi thế trong ngắn hạn nhưng cũng làm gia tăng rủi ro phụ thuộc vào một số thị trường. Vì vậy, việc mở rộng thêm các thị trường xuất khẩu được xem là hướng cần được thúc đẩy trong thời gian tới.

Iraq là một trong những thị trường cho thấy dư địa này. Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gạo Việt Nam sang Iraq tăng gấp 98,9 lần so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tổng giá trị vẫn ở mức khiêm tốn, dưới 14 triệu USD.

Đánh giá về diễn biến này, cơ quan quản lý cho rằng sự phục hồi của thị trường Iraq cho thấy tiềm năng chưa được khai thác hết trong quá trình đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Đây được xem là cơ hội cần được tận dụng chủ động và bền vững hơn trong những tháng cuối năm.

Về tổng thể, Hiệp hội Lương thực Việt Nam ước tính Việt Nam xuất khẩu 377.400 tấn gạo trong tháng 9 và dự kiến đạt khoảng 400.000 tấn trong tháng 10. Khối lượng xuất khẩu trong tháng 11 và tháng 12 lần lượt được dự báo ở mức khoảng 220.000 tấn và 268.300 tấn.

Tính chung cả năm 2026, lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam được dự báo đạt gần 7,74 triệu tấn, với giá trị khoảng 3,94 tỷ USD. Giá trị này dự kiến giảm 4% so với năm 2025 do giá xuất khẩu bình quân ở mức thấp trong những tháng đầu năm.

Nếu đạt sản lượng xuất khẩu gần 7,74 triệu tấn, Việt Nam sẽ tiếp tục giữ vị trí nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, sau Ấn Độ.

Triển vọng thị trường trong những tháng cuối năm được hỗ trợ bởi một số yếu tố từ phía cung và cầu toàn cầu. Cán cân cung cầu gạo thế giới trong niên vụ 2026-2027 được dự báo chuyển sang trạng thái thâm hụt, trong khi thương mại gạo toàn cầu có khả năng đạt mức kỷ lục.

Tại Philippines, nước này mới đây xác nhận không áp dụng lệnh cấm nhập khẩu gạo trong năm 2026 và tiếp tục nhập khẩu để tăng dự trữ. Đây là yếu tố thuận lợi đối với Việt Nam, trong bối cảnh gạo Việt Nam đang chiếm phần lớn lượng gạo nhập khẩu của thị trường này.

Trong khi đó, nhu cầu tại Trung Quốc tiếp tục tăng, đặc biệt đối với các nhóm gạo nguyên liệu, gạo tấm và gạo nếp. Cùng với đó, phân khúc gạo chất lượng cao, phát thải thấp và có chứng nhận đang ghi nhận mức giá trên 1.000 USD/tấn tại một số thị trường như Nhật Bản, Liên minh châu Âu và Australia, cho thấy dư địa gia tăng giá trị cho gạo Việt Nam.

Nguồn cung gạo toàn cầu trong thời gian tới cũng có thể chịu tác động từ diễn biến El Niño, điều kiện gió mùa tại Ấn Độ và diện tích gieo trồng vụ lúa Kharif của nước này.