Sự trùng hợp kỳ lạ: 40 giây nữa là rơi, sao 1 người thợ sửa ống nước lại biết cách kéo máy bay Flydubai bay lên?

Một chuỗi sự kiện phi thường — từ việc Cơ trưởng Smit Machchhar dù bị thương rất nặng vẫn nỗ lực mở khóa cửa khoang lái, cho đến sự can thiệp kịp thời của hai phi công ngoài giờ làm việc — đã biến một thảm họa hàng không chực chờ thành màn giải cứu kỳ diệu cho 174 hành khách.

"Hãy tin vào những điều kỳ diệu," Bác sĩ Shota Musaev, một hành khách có mặt trên chuyến bay Flydubai hướng về Israel — nơi vừa trải qua một âm mưu cướp máy bay bất thành do chính cơ phó người Oman thực hiện — chia sẻ với Channel 15.

Nhận định của ông hoàn toàn có cơ sở. Dù gọi đây là một chuỗi sự kiện kỳ diệu hay sự can thiệp phi thường, thì nếu thiếu đi dù chỉ một trong số đó, sự cố này rất có thể đã kết thúc bằng một trong những thảm họa hàng không đẫm máu nhất lịch sử gần đây.

Điều đáng chú ý hơn cả là một thợ sửa ống nước người Israel đã nhanh trí ghì cần điều khiển để ngăn chiếc phi cơ tiếp tục lao đầu xuống đất, kỹ năng mà anh học được chỉ nhờ xem một chương trình truyền hình về các thảm họa hàng không.

Anh thợ sửa ống nước mê xem hàng không

Trong số những người xông vào khoang lái khi sự việc ngàn cân treo sợi tóc xảy ra có Yaniv Hayun, 50 tuổi, một thợ sửa ống nước. Dù không qua bất kỳ đào tạo phi công nào, anh vẫn nhận ra chiếc máy bay đang lao dốc ở mức độ nguy hiểm.

Tất cả những gì Hayun biết lúc đó là phải kéo cần điều khiển lên để ngăn máy bay tiếp tục lao xuống. Kiến thức này xuất phát từ niềm đam mê xem các chương trình truyền hình về hàng không của anh.

Trong cuộc trò chuyện với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khi vẫn đang mặc chiếc áo phông dính đầy máu, Hayun chia sẻ anh hiểu được nguyên lý điều khiển máy bay nhờ xem bộ phim tài liệu 'Mayday' của Canada — series chuyên phân tích các thảm họa hàng không trong thực tế.

"Máy bay bắt đầu cân bằng trở lại một chút," Hayun kể lại trước khi hai phi công phụ trách tiếp quản. Sự can thiệp bộc phát nhưng đúng lúc của anh đã giúp chặn đứng đà rơi tự do của phi cơ.

Yaniv Hayun, kể lại rằng anh và những hành khách khác biết có một vụ tấn công đang xảy ra "vì một người phụ nữ hét lên 'đâm' và máy bay rung lắc dữ dội."

Hayun cho biết anh đã khống chế kẻ tấn công rồi nhanh chóng tiến đến bảng điều khiển máy bay và tự điều khiển trong phút chốc.

"Tôi tóm lấy kẻ tấn công, siết cổ hắn và kéo hắn ra. Tôi gọi cho những người Israel đang ở cùng rồi giật lấy cần điều khiển và kéo lại".

Anh cho biết nghi phạm tấn công cũng đang cố gắng làm hư hại các thiết bị và hệ thống của máy bay.

"Phi công đang cố gắng phá hủy các thiết bị để làm tê liệt máy bay," Hayun nhớ lại.

Chỉ sau hành động nhanh trí của Hayun, phi công phụ phía sau bắt đầu kiểm soát được máy bay và làm chủ được tình hình.

Máy bay Flydubai đã có pha hạ cánh thần kỳ

Sau khi tấn công cơ trưởng, viên cơ phó người Oman được cho là đã tìm cách làm kẹt hệ thống điều khiển và tắt chế độ lái tự do. Hành động này khiến chiếc máy bay đang ở độ cao hành trình khoảng 10.300m bất ngờ rơi tự do hơn 5.000m chỉ trong vòng 40 giây.

Theo nhận định của chuyên gia, nếu tình trạng này kéo dài thêm 40 giây nữa, chiếc phi cơ chắc chắn đã lao xuống đất thảm khốc.

Dữ liệu chuyến bay cho thấy cú lao dốc đột ngột đã tạo ra lực hấp dẫn cực lớn và gây ra áp lực khủng khiếp lên kết cấu khung thân của chiếc Boeing thuộc chuyến bay FZ1073. Các chuyên gia hàng không nhận định, việc hầu hết phần bánh lái hướng bị xé rách nhưng chiếc máy bay vẫn có thể hạ cánh an toàn thực sự là một điều kỳ diệu.

Cựu phi công hãng United Airlines, Steve Arroyo, bày tỏ sự ngạc nhiên với hãng tin AP về việc chiếc máy bay vẫn hạ cánh an toàn: "Đó là một cú lao dốc vô cùng nghiêm trọng, kéo theo lực khí động học tác động cực mạnh lên bánh lái hướng mới dẫn đến thiệt hại đó. Tôi thực sự kinh ngạc khi chiếc máy bay không bị vỡ vụn trên không."

Trong khi đó, Jeff Guzzetti, cựu điều tra viên sự cố thuộc Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ, cho rằng nếu chiếc phi cơ rơi xuống dưới ngưỡng 3.000m, cơ hội cứu vãn gần như bằng không.

"Việc họ có thể thoát khỏi cú rơi tự do đó là điều vô cùng kinh ngạc. Yếu tố cứu sống họ chính là việc máy bay vẫn còn đủ độ cao cần thiết để thực hiện thao tác phục hồi", Guzzetti trả lời AP.

Trên mạng xã hội X, Buzz Patterson — tác giả người Mỹ đồng thời là phi công quân sự đang tại ngũ — nhận định:

"Khung thân chiếc máy bay này đã vượt quá tốc độ vận hành tối đa tới 185 km/h. Đó là một con số rất lớn. Nó đã xé rách cả bánh lái hướng. Việc có thể phục hồi, cân bằng lại chiếc phi cơ và chuyển hướng hạ cánh khẩn cấp đơn giản là một điều kỳ diệu. Tạ ơn Chúa vì đã có tổ bay đi nhờ trên chuyến bay đó. Nếu không, sự việc này đã kết thúc với một kịch bản tồi tệ hơn rất, rất nhiều."

Chia sẻ với Kênh truyền hình Channel 12 của Israel, Alon Pereg, một cựu phi công Không quân Israel, nhấn mạnh rằng ranh giới giữa sự sống và cái chết lúc đó là cực kỳ mong manh. "Xét từ mọi góc độ, đây là một sự cố giật gót", ông nói. "Nếu chiếc máy bay mất đi một nửa độ cao chỉ trong 40 giây, thì chỉ cần thêm 40 giây nữa, nó sẽ đâm xuống mặt đất."

Đánh giá về vai trò của các phi công phụ trách có mặt trên chuyến bay giúp cân bằng lại tàu bay, Pereg cho biết thêm: "Nếu vị cơ trưởng không kịp mở cửa khoang lái và nếu không có các phi công khác ở đó để hỗ trợ, kết cục có thể đã đi theo một hướng hoàn toàn khác. Mọi yếu tố may mắn đã hội tụ ở đây, và nhìn chung mọi thứ đã kết thúc êm đẹp."