Một loại gia vị đắt thứ 3 thế giới nhưng Việt Nam có rất nhiều: Trồng trên 3 năm mới được thu hoạch, các cường quốc liên tục săn lùng

Theo Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), bạch đậu khấu là một loại gia vị được xếp hạng đắt thứ trên thế giới, đứng sau nhụy hoa nghệ tây và vani. Loại quả này cũng được bán với giá siêu đắt đỏ, thậm chí có thời điểm có giá lên đến 90 USD cho 1 kg, tương đương hơn 2,3 triệu đồng. Đáng chú ý loại quả này lại có rất nhiều ở Việt Nam và mang lại giá trị xuất khẩu cao.

Thống kê sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Viêt Nam (VPSA), trong 9 tháng năm 2026 Việt Nam xuất khẩu 3.011 tấn bạch đậu khấu và nhục đậu khấu, kim ngạch đạt 23,0 triệu USD, giảm 8,3% về lượng và 10,5% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Tính đến nay, có 31 thị trường nhập khẩu mặt hàng này của Việt Nam, trong đó Netherlands, Pakistan và Mỹ là 3 thị trường nhập khẩu nhiều nhất. Hiện, có hơn 30 doanh nghiệp xuất khẩu mặt hàng này. Công ty TNHH Chế biến gia vị Nedspice Việt Nam và Công ty TNHH Olam Việt Nam là 2 doanh nghiệp xuất khẩu lớn nhất kể từ đầu năm đến nay.

Trên thế giới, bạch đậu khấu được trồng nhiều ở Guatemala, Ấn Độ, Sri Lanka, Papua New Guinea, Tanzania... Ngoài ra, loài cây này cũng mọc hoang và được trồng ở Campuchia, Thái Lan, Việt Nam, Trung Quốc... Theo khảo sát trên một số trang thương mại điện tử tại Việt Nam, giá bán lẻ bạch đậu khấu xuất xứ Ấn Độ ở mức 1,5-1,9 triệu đồng/kg. Trong khi đó, một số trang thương mại điện tử nước ngoài bán loại gia vị này của Việt Nam giá hơn 1,5 triệu đồng/kg.

Tại Việt Nam, bạch đậu khấu mọc ở các vùng núi cao và có khí hậu mát mẻ như Cao Bằng, Lào Cai... Thông thường, bạch đậu khấu cao khoảng 2 – 3 m và là loài cây sống lâu năm. Hoa của loài cây này màu trắng tím, thường mọc thành cụm ở gốc của thân mang lá. Hoa và quả bạch đậu khấu là những bộ phận được sử dụng làm dược liệu. Trong đó, quả được thu hái ở những cây có tuổi đời ít nhất 3 năm tuổi trở lên.

Anh em của bạch đậu khấu là quả nhục đậu khấu, có nguồn gốc từ quần đảo Maluku (Indonesia) và được trồng rộng rãi ở các nước vùng nhiệt đới như ở Campuchia, Ấn Độ và Malaysia. Tại Trung Quốc, cây được trồng thử nghiệm và phát triển tốt ở các tỉnh như Quảng Đông, Quảng Tây và Vân Nam. Ở nước ta, cây nhục đậu khấu thường sẽ phổ biến ở các tỉnh miền Nam. Cây có thể thu hoạch sau 7-8 năm, mỗi năm có thể thu hoạch 2 lần vào các tháng 11-12 và tháng 4-6.

Nhục đậu khấu (ở một số địa phương còn được gọi là nhục quả, ngọc quả). Đây là loại quả thuộc dòng cây thân gỗ, chúng có chiều cao lên tới 8 – 10m, cành mảnh, toàn thân cây nhẵn, lá của chúng mọc so le, xanh tươi quanh năm.

2 loại dược liệu này bên cạnh là mặt hàng xuất khẩu còn có nhiều công dụng trong sức khỏe như giúp tăng cường nhu động ruột, tăng tiết dịch vị, ngăn tình trạng ruột lên men không bình thường và chống buồn nôn. Bên cạnh đó, nó còn giúp chống nấm, hạ sốt, giãn cơ trơn, hạ huyết áp ở người cao huyết áp.