Lời khuyên đến tất cả các gia đình đang trồng cây tía tô để ăn

Tía tô (Perilla frutescens) là loại rau gia vị quen thuộc trong bữa ăn của người Việt. Cây phát triển nhanh, có thể trồng trong chậu hoặc khoảng đất nhỏ quanh nhà và cho phép thu hái lá trong thời gian dài nếu được chăm sóc phù hợp.

Nếu gia đình đang trồng tía tô chủ yếu để ăn, 4 điều dưới đây đáng được lưu ý.

Đừng để cây thiếu ánh sáng

Theo quy trình sản xuất cây tía tô của UBND TP Đà Nẵng, tía tô sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu ấm và ẩm; nhiệt độ thích hợp cho nảy mầm và phát triển là 20–30°C. Cây phát triển tốt nhất ở nơi có đầy đủ ánh sáng hoặc bóng râm một phần.

Khoa Dược, Trường Đại học Tôn Đức Thắng cũng ghi nhận tía tô ưa khí hậu ấm, tương đối ẩm và nơi có đủ ánh sáng; cây sinh trưởng nhanh trong mùa nóng ẩm.

Vì vậy, nếu đang trồng tía tô trong chậu, gia đình nên đặt cây ở vị trí có ánh sáng tự nhiên thay vì để lâu dài trong góc tối.

Đất cần đủ ẩm

Tía tô là cây ưa ẩm và cần được cung cấp đủ nước, đặc biệt trong mùa khô. UBND TP Đà Nẵng cho biết: “Tuỳ theo trời nắng hay mưa, có thể mỗi ngày tưới nước 1 - 2 lần. Áp dụng biện pháp tưới rãnh hoặc tưới phun, tưới tiết kiệm đảm bảo hiệu quả, thích ứng biến đổi khí hậu.”

Ngoài ra, quy trình của UBND TP Đà Nẵng cũng lưu ý người trồng cần tiêu nước kịp thời khi ngập úng. Đất trồng phải có khả năng thoát nước tốt; loại đất phù hợp có pH 5,5–7,0 và hàm lượng chất hữu cơ cao.

Thu hoạch đúng cách

Nếu mục đích chính là lấy lá làm rau gia vị, thời điểm thu hoạch là điều đáng chú ý. Theo quy trình sản xuất tía tô của UBND TP Đà Nẵng, sau khi trồng khoảng 35–45 ngày có thể bắt đầu thu hoạch.

Với vườn tía tô mật độ dày, người trồng có thể nhổ cả cây. Với cây trồng thưa, có thể thu bằng cách tỉa cành và chừa lại phần gốc khoảng 10 cm, tương đương 2–3 tầng lá, để cây tiếp tục phát triển. Thời gian thu hoạch tía tô có thể kéo dài 7–8 tháng.

Sau khi tỉa cành, người trồng cần tưới nước, bón phân giúp cây mau hồi phục và phát triển cho thu hoạch lứa mới.

Trồng để ăn thì khâu rửa lá cũng quan trọng như chăm cây

Tía tô thường được sử dụng trực tiếp như rau gia vị nên việc xử lý sau khi hái không nên bị bỏ qua.

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến cáo tất cả rau củ quả tươi, bao gồm cả sản phẩm trồng tại nhà, cần được rửa kỹ dưới vòi nước chảy trước khi ăn hoặc chế biến. FDA không khuyến nghị dùng xà phòng, nước rửa bát hoặc các loại dung dịch rửa rau củ thương mại để rửa thực phẩm. Việc rửa có thể làm giảm lượng vi khuẩn trên bề mặt nhưng không loại bỏ hoàn toàn chúng.

Vì vậy, sau khi hái tía tô, gia đình nên loại bỏ những lá dập, úa hoặc có dấu hiệu hư hỏng, sau đó rửa kỹ dưới vòi nước sạch trước khi sử dụng. Nếu cây từng được xử lý bằng thuốc bảo vệ thực vật, cần tuân thủ đúng thời gian cách ly ghi trên nhãn thuốc trước khi thu hoạch. Quy trình của UBND TP Đà Nẵng cũng yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt điều này.

Tía tô không phải loại rau đòi hỏi quá nhiều công chăm sóc. Với những gia đình trồng cây để ăn, điều quan trọng là đảm bảo cây có đủ ánh sáng, giữ đất đủ ẩm nhưng thoát nước tốt và thu hái đúng lúc. Khi đã hái lá, đừng bỏ qua bước rửa sạch dưới vòi nước trước khi đưa lên bàn ăn.