Hơn 90% người dùng không biết công dụng của gờ nổi trên phím F và J

Nếu đang sử dụng bàn phím máy tính, mọi người hãy thử nhìn xuống hai phím F và J. Trên rất nhiều bàn phím vật lý, ở bề mặt của hai phím này đều có một gờ nhỏ hơi nhô lên. Nó nhỏ đến mức nếu chỉ nhìn qua có thể chẳng mấy ai chú ý, nhưng khi đặt đầu ngón tay lên lại cảm nhận khá rõ. Điều thú vị là chi tiết này không xuất hiện ngẫu nhiên, cũng chẳng phải nhà sản xuất thêm vào chỉ để tạo khác biệt cho hai phím F và J. Từ bàn phím máy tính để bàn đến nhiều mẫu laptop, hai chiếc gờ nhỏ vẫn được giữ lại ở đúng những vị trí quen thuộc ấy.

Vậy tại sao giữa hàng chục phím trên bàn phím, F và J lại được đánh dấu theo cách đặc biệt như vậy? Câu trả lời liên quan trực tiếp đến cách chúng ta đặt tay và gõ bàn phím mỗi ngày.

1. Gờ nổi trên phím F và J giúp tìm đúng vị trí đặt tay

Muốn hiểu vì sao lại là F và J, cần nhìn vào cách đặt tay khi gõ bàn phím. Với bố cục QWERTY phổ biến, hàng chứa các phím A, S, D, F, J, K, L và ; được sử dụng làm hàng cơ sở khi học gõ bằng các ngón tay. Trong tư thế đặt tay tiêu chuẩn, ngón trỏ trái nằm ở F, còn ngón trỏ phải nằm ở J. Các ngón còn lại lần lượt đặt trên những phím bên cạnh. Đây cũng là cách bố trí được sử dụng trong các bài học gõ bàn phím. Vì thế, thay vì cúi xuống tìm F và J mỗi lần đặt tay lên bàn phím, người dùng chỉ cần di chuyển hai ngón trỏ cho đến khi cảm nhận được hai gờ nhỏ. Khi ngón trỏ trái đã ở F và ngón trỏ phải ở J, hai bàn tay cũng có thể nhanh chóng trở về vị trí cơ sở. Nói đơn giản, hai chiếc gờ giống như hai cột mốc nhỏ dành cho đầu ngón tay.

2. Tại sao cần tìm F và J mà không nhìn xuống bàn phím?

Công dụng này đặc biệt rõ khi gõ bằng nhiều ngón hoặc gõ mà không liên tục nhìn xuống bàn phím. Trong quá trình nhập liệu, hai bàn tay không phải lúc nào cũng nằm nguyên một chỗ. Người dùng có thể phải với tới hàng phím phía trên, phía dưới, phím số hoặc di chuyển tay để sử dụng chuột. Khi quay lại bàn phím, gờ F và J giúp hai ngón trỏ xác định lại vị trí bằng xúc giác. Nhờ vậy, người đã quen với bàn phím có thể đưa tay trở về vị trí gõ mà không cần rời mắt khỏi màn hình chỉ để kiểm tra xem tay đang đặt ở đâu. Các nghiên cứu của Microsoft về thao tác bàn phím cũng đề cập đến việc người dùng có thể ghi nhớ vị trí các phím tương đối so với vị trí cơ sở của hai bàn tay, qua đó thao tác với rất ít hoặc không cần sự chú ý bằng mắt. Đây cũng giải thích tại sao gờ chỉ cần rất nhỏ. Nó không cần lớn đến mức gây vướng khi gõ, chỉ cần đủ khác biệt để đầu ngón tay nhận ra khi chạm vào.

3. Vì sao gờ nổi lại nằm trên F và J chứ không phải hai phím khác?

Lý do nằm ở vị trí của hai ngón trỏ. Khi đặt tay theo vị trí cơ sở, bốn ngón tay trái lần lượt tương ứng với A - S - D - F, còn bốn ngón tay phải tương ứng với J - K - L - ;. F và J vì thế nằm ngay dưới hai ngón trỏ và trở thành hai điểm tham chiếu thuận tiện để định vị cả hai bàn tay.

Thậm chí vị trí F và J còn được dùng làm mốc trong một số hướng dẫn thiết kế máy tính xách tay. Tài liệu kỹ thuật của Microsoft về bố trí touchpad (bàn di chuột cảm ứng trên laptop) cho biết vị trí tối ưu của touchpad được căn giữa theo đường chia đôi giữa hai phím F và J trên bàn phím tiếng Anh. Bởi vậy, hai chiếc gờ nhỏ không phải được đặt ngẫu nhiên trên hai chữ cái bất kỳ. Chúng nằm đúng tại hai điểm mà ngón trỏ trái và phải cần tìm thấy khi hai bàn tay trở về vị trí gõ cơ bản.

Không phải bàn phím nào cũng có gờ F và J giống hệt nhau

Nếu quan sát nhiều bàn phím, bạn có thể thấy hình dạng của dấu xúc giác này không hoàn toàn giống nhau. Có bàn phím sử dụng một đoạn gờ ngang nhỏ, có loại tạo điểm nổi hoặc cách xử lý bề mặt hơi khác. Điều quan trọng là người dùng có thể cảm nhận được sự khác biệt bằng đầu ngón tay. Trên một số thiết bị hoặc bố cục bàn phím khác, cách đánh dấu cũng có thể thay đổi. Vì vậy, không nên hiểu rằng mọi bàn phím trên thế giới bắt buộc phải có hai chiếc gờ giống hệt nhau.

Nhưng với rất nhiều bàn phím QWERTY quen thuộc, gờ nổi trên F và J có một nhiệm vụ rất rõ ràng: giúp hai ngón trỏ tìm được vị trí cơ sở bằng xúc giác, từ đó định vị hai bàn tay mà không cần nhìn xuống bàn phím. Một chi tiết chỉ nhô lên rất nhỏ nhưng lại giải quyết đúng một thao tác mà người dùng máy tính có thể thực hiện rất nhiều lần mỗi ngày.