Gần 113 tấn vàng Nga bất ngờ rời phương Tây, chảy mạnh sang một địa điểm ở châu Á với tốc độ kỷ lục

Theo phân tích của hãng đầu tư kim loại quý BullionVault dựa trên số liệu của Cơ quan Thống kê và Điều tra Dân số Hồng Kông, đặc khu này đã nhập khẩu 112,7 tấn vàng có xuất xứ từ Nga trong 7 tháng đầu năm 2026.

Con số này không chỉ vượt toàn bộ lượng 92,1 tấn nhập khẩu trong cả năm 2025 mà còn cao gấp hơn 34 lần so với mức 3,3 tấn của năm 2021, thời điểm trước khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra.

Trong cơ cấu nhập khẩu vàng phi tiền tệ của Hồng Kông, vàng Nga hiện chiếm gần 15% tổng lượng nhập khẩu trong 7 tháng đầu năm, trong khi năm 2021 tỷ lệ này chỉ khoảng 0,6%.

Các chuyên gia cho rằng sự bùng nổ này là hệ quả trực tiếp của các lệnh trừng phạt được Mỹ, Anh và nhiều nước phương Tây áp đặt sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022.

Tháng 3/2022, Hiệp hội Thị trường vàng London (LBMA) đã loại toàn bộ 6 nhà tinh luyện vàng và bạc của Nga khỏi danh sách Good Delivery – tiêu chuẩn quan trọng đối với giao dịch vàng quốc tế. Sau đó, Mỹ, Anh và nhiều đồng minh tiếp tục siết nhập khẩu vàng Nga, khiến thị trường từng tiêu thụ phần lớn sản lượng của nước này gần như đóng cửa.

Trước khi xung đột xảy ra, ngành khai thác vàng Nga phụ thuộc đáng kể vào London. Theo BullionVault, trong giai đoạn 2019-2021, lượng vàng Nga xuất khẩu sang Anh tương đương khoảng hai phần ba sản lượng khai thác của nước này.

Adrian Ash, giám đốc nghiên cứu của BullionVault, nhận định việc số liệu chính thức của Hồng Kông ghi nhận lượng vàng Nga tăng mạnh phản ánh sự mở rộng hợp tác thương mại giữa Moscow và Bắc Kinh.

Ông cho biết trong khi xuất khẩu vàng sang Anh và các nước phương Tây gần như sụp đổ sau các lệnh cấm vận, dòng chảy kim loại quý đã nhanh chóng chuyển hướng sang châu Á.

Theo Vita Spivak, chuyên gia cao cấp của Gatehouse Advisory Partners, Hồng Kông đã trở thành một đầu mối quan trọng trong thương mại Nga - Trung Quốc kể từ sau năm 2022.

Bà cho rằng phần lớn số vàng này cuối cùng sẽ được đưa vào Trung Quốc đại lục - thị trường không áp đặt lệnh trừng phạt đối với vàng Nga. Ngoài yếu tố cấm vận, Hồng Kông còn mang lại lợi thế nhờ là cửa ngõ trực tiếp vào thị trường tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới.

Từ nhiều năm nay, Hồng Kông vẫn đóng vai trò là cửa ngõ quan trọng đưa vàng vào Trung Quốc. Tuy nhiên, cùng với việc Bắc Kinh phát triển thêm các đầu mối nhập khẩu tại Thâm Quyến và Bắc Kinh, tỷ trọng của Hồng Kông từng suy giảm.

Dẫu vậy, theo các chuyên gia, đặc khu này đang đầu tư mạnh vào hệ thống kho chứa, thanh toán bù trừ và hạ tầng giao dịch nhằm giành lại vị thế.

Rhona O'Connell, giám đốc phân tích thị trường khu vực châu Âu, Trung Đông, châu Phi và châu Á của StoneX, nhận định Hồng Kông hiện đang cạnh tranh trực tiếp với Singapore để trở thành trung tâm giao dịch vàng hàng đầu châu Á và có lợi thế về hạ tầng khoảng nửa năm.

Theo S&P Global, việc vàng Nga liên tục đổ vào Hồng Kông cũng diễn ra đúng thời điểm Trung Quốc đẩy mạnh tích trữ vàng.

Bắc Kinh đã đưa vàng vào danh mục khoáng sản chiến lược, đồng thời khuyến khích người dân nắm giữ vàng vật chất như một kênh bảo toàn tài sản trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị nhiều biến động.

Song song với đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) tiếp tục tăng dự trữ vàng. Dữ liệu của S&P Global cho thấy trong nửa đầu năm 2026, lượng vàng dự trữ chính thức của Trung Quốc đã tăng hơn 40 tấn, cao gấp hơn hai lần cùng kỳ năm trước.

Charles Chang, phụ trách khu vực Trung Quốc của S&P Global Ratings, cho biết cả ngân hàng trung ương lẫn người tiêu dùng Trung Quốc đều đang tăng cường mua vàng.

Theo ông, trong thời kỳ bất ổn, người dân thường tìm kiếm những tài sản có khả năng bảo toàn giá trị và vàng tiếp tục là lựa chọn được ưu tiên.

Theo CNBC