Điều ít ai biết về tiến sĩ 9x người Việt rời OpenAI, chọn về nước làm Giám đốc khối ngân hàng, từng lọt Forbes 30 Under 30 Việt Nam

Tiến sĩ AI người Việt từng theo học Stanford, được Microsoft, Facebook, Google "săn đón"

Sinh năm 1992, TS. Phạm Hy Hiếu hiện giữ chức vụ Giám đốc Khối Chuyển đổi Trí tuệ Nhân tạo tại Ngân hàng Techcombank. Anh là người trẻ nhất giữ vị trí Giám đốc Khối trong ban lãnh đạo ngân hàng. Trước khi bén duyên với một trong những ngân hàng top đầu Việt Nam, anh đã có nhiều năm sinh sống và làm việc tại nước ngoài.

Sau khi tốt nghiệp tại Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐHQG TP.HCM), anh sang Mỹ du học ngành Khoa học Máy tính tại Đại học Stanford. Trong thời gian học Đại học, anh thực tập tại một công ty chuyên làm phần mềm ảo có tên VMware,

Tại đây, quan điểm về khoa học máy tính của anh đã thay đổi. Phạm Hy Hiếu cho rằng, máy tính và các kỹ thuật lập trình cần phục vụ cuộc sống con người thay vì giải quyết những bài toán nặng về đánh đố. Từ đó, anh chọn hướng đi tập trung vào trí tuệ nhân tạo. Vào năm 2015, anh tốt nghiệp loại giỏi và nhận giải thưởng Ben Wegbreit cho luận văn danh dự xuất sắc nhất khóa.

Sau khi tốt nghiệp, anh nhận được lời mời làm việc từ loạt "ông lớn" công nghệ Microsoft, Facebook và Google. Tuy nhiên, anh quyết định ứng tuyển chương trình tiến sĩ của đại học Carnegie Mellon (CMU) và được học bổng nghiên cứu 5 năm.

Năm 2016, sau 2 lần từ chối Google, anh chính thức gia nhập dự án phát triển ứng dụng mạng neuron tại Google Brain. Năm 2020, anh lọt danh sách 30 Under 30 - 30 gương mặt dưới 30 tuổi nổi bật nhất của Việt Nam, do Tạp chí Forbes công bố.

Đến năm 2023, TS. Phạm Hy Hiếu tiếp tục chuyển sang Augment Computing và đóng vai trò quan trọng trong việc đưa startup này vươn lên mức định giá 1 tỷ USD.

Trước khi chính thức chuyển sang làm việc tại OpenAI vào tháng 8/2025, anh từng có thời gian gắn bó với xAI - công ty khởi nghiệp AI của tỷ phú Elon Musk.

Đầu năm 2026, Phạm Hy Hiếu công khai quyết định rời OpenAI. Anh chia sẻ, đây là một trải nghiệm nghề nghiệp quý giá nhưng cũng đi kèm với áp lực công việc rất lớn, dẫn đến quyết định dừng chân tại “gã khổng lồ” công nghệ này.

Duyên đến với lập trình và công nghệ đến từ sở thích chơi game

Từng theo học Stanford, làm việc tại Google Brain, OpenAI và hiện tại là Techcombank, nhưng ít ai biết rằng, tiến sĩ sinh năm 1992 này đã từng chia sẻ về khoảng thời gian thích đọc truyện kiếm hiệp, đam mê chơi game đến mức mẹ phải “cắt" mạng.

Kể lại thời đi học, Phạm Hy Hiếu cho biết anh mê game nhất vào năm lớp 7-8 (khoảng năm 2003-2005). Đó cũng là thời điểm mạng ADSL trở nên phổ biến, cùng với sự xuất hiện của các MMORPG (trò chơi nhập vai trực tuyến nhiều người chơi) đầu tiên tại Việt Nam. Với anh, hình thức giải trí này quá mới mẻ và hấp dẫn, nên anh chơi Priston Tale và Lineage 2 đến quên cả ngày tháng và bài vở.

Thấy con chơi game quá nhiều, mẹ anh quyết định "cắt" mạng internet ở nhà. Tuy nhiên, Hiếu bắt đầu tìm tòi các hướng dẫn để tự tạo server, qua đó có thể trải nghiệm một số phần của trò chơi Lineage 2 mà không cần kết nối Internet.

Cũng nhờ việc này, anh bắt đầu học về Java server và một số khái niệm cơ bản về Cơ sở Dữ liệu (Database). "Về sau mình không sử dụng gì nhiều các kiến thức này, nhưng mình coi đó là cái duyên mình đến với lập trình và công nghệ", anh nói.

Từng đề cập đến tác phẩm của Kim Dung trong bài luận gửi Đại học Stanford

Một sở thích đặc biệt khác trong những năm tháng đi học của tiến sĩ AI này là đọc truyện kiếm hiệp và ngôn tình.

"Khi mình học cấp 3, thầy chủ nhiệm có lần nói với lớp bọn mình là tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung bị gọi là "tiểu thuyết ba xu", tức là chuyện rẻ tiền. Mình không để ý nhiều lắm", Hiếu kể lại. 

Tốt nghiệp cấp 3, sau khi được một người bạn cho mượn một cuốn tiểu thuyết ngôn tình Trung Quốc, anh đã thức trắng cả đêm để đọc và xúc động đến mức khóc rất nhiều. Anh nhớ lại bản thân đang ở tuổi thiếu niên, lần đầu biết yêu và chưa trải sự đời nên rất dễ đồng cảm.

Tuy nhiên, khi kể lại câu chuyện này với bạn bè, anh đã bị cười chê vì họ cho rằng đó là những loại sách vô ích và lãng phí thời gian. Cảm thấy tổn thương, Hiếu đã phản bác lại ý kiến này.

Anh cho rằng việc đọc sách là để giải trí chứ không phải để tìm kiến thức. Từ đó, Hiếu nghĩ rằng: "Đã thế tôi sẽ chỉ đọc các thể loại rẻ tiền nhất, mà vẫn sẽ làm được nhiều thứ quan trọng", với hy vọng không ai còn dùng định kiến để đánh giá người khác qua những cuốn sách họ cầm trên tay.

Đặc biệt, trong bài luận gửi cho Đại học Stanford, Phạm Hy Hiếu đã đề cập đến câu chuyện luyện kiếm qua ba cánh cửa của nhân vật Dương Quá trong Thần Điêu Hiệp Lữ (Kim Dung).

Cánh cửa thứ nhất có kiếm sắt, cánh cửa thứ hai có cây gậy, còn cánh cửa thứ ba chẳng có gì. Theo Hiếu, câu chuyện này hàm ý rằng người luyện võ khi đến cảnh giới cao nhất chẳng cần vũ khí cụ thể.

Anh cho rằng câu chuyện này cũng giống như việc học Toán, sau giai đoạn sử dụng định lý để giải, tới giai đoạn hình dung bức tranh tổng quát và cuối cùng là tự vận dụng các điều kiện trong đề bài để đưa ra một lời giải mới, sáng tạo và đẹp.