Đập thuỷ điện cao bằng toà nhà 80 tầng, công suất 750.000 kW hoàn thành, sản xuất gần 1,9 tỷ kWh điện/năm, xáclập một kỷ lục thế giới

Một con đập cao tương đương tòa nhà 80 tầng vừa được hoàn thành tại khu vực sâu trong Tân Cương, Tây Bắc Trung Quốc. 

Với chiều cao 247 m, dự án thủy điện Dashixia lập kỷ lục là đập bê tông phủ mặt bằng cát sỏi cao nhất thế giới. Tuy nhiên, ý nghĩa của dự án không chỉ nằm ở chiều cao. 

Sau khi 2 tổ máy phát điện đầu tiên được hòa lưới hôm 29/9, dự án quy mô lớn này bắt đầu biến nguồn nước từ dãy Thiên Sơn thành điện năng, nước tưới, dòng chảy sinh thái và khả năng phòng chống lũ cho khu vực phía Nam Tân Cương, theo Tân Hoa Xã. 

“Hồ chứa Dashixia giống như lắp một ‘vòi nước’ ở thượng nguồn sông Tarim”, Zhou Junfang, kỹ sư trưởng dự án, nói. 

Theo Zhou, hồ chứa kiểm soát sông Kumalak, con sông có lưu lượng trung bình hàng năm 4,879 tỷ m³. Đây là một trong những nguồn chính của sông Aksu, phụ lưu lớn của sông Tarim, cung cấp gần 3/4 lượng nước cho sông Aksu. 

“Xây dựng một công trình thủy lợi quan trọng tại đây có ý nghĩa then chốt đối với việc phân bổ nguồn nước và kiểm soát lũ ở miền Nam Tân Cương”, Zhou nói. 

Dự án nằm trên đoạn trung và hạ lưu sông Kumalak, thuộc Aksu, và là một trong 172 dự án lớn về tiết kiệm và cung cấp nước được Quốc vụ viện Trung Quốc xác định. 

Nhà máy thủy điện có tổng công suất lắp đặt 750.000 kW, gồm 3 tổ máy, mỗi tổ có công suất 250.000 kW.

Quá trình xây dựng phải đối mặt với nhiều điều kiện khắc nghiệt, gồm thời tiết khô và nhiều gió, cấu trúc địa chất phức tạp cùng hàm lượng bùn cát cao trong dòng sông. 

Theo Tân Hoa Xã, các đội xây dựng đã sử dụng hệ thống quản lý kỹ thuật số để bảo đảm độ chính xác khi lắp đặt những cấu kiện quan trọng. Kết quả vận hành thử cho thấy các chỉ số chính của công trình hoạt động ổn định. 

“Ý nghĩa của dự án Dashixia không chỉ nằm ở kỷ lục về chiều cao, mà còn ở cách dự án vượt qua những thách thức khi xây dựng một con đập siêu cao trong môi trường phức tạp như vậy”, Deng Bowen, chuyên gia xây dựng tại Thượng Hải, nói với Global Times.  

Theo Deng, đập càng cao thì áp lực nước càng lớn, kéo theo yêu cầu khắt khe hơn về độ ổn định kết cấu, kiểm soát thấm và khả năng vận hành trong thời gian dài. 

Dự án cũng thử nghiệm các giải pháp vận hành tổ máy thủy điện công suất lớn trong điều kiện cột nước cao và hàm lượng bùn cát lớn. Những đột phá về công nghệ này cuối cùng nhằm giải quyết các nhu cầu thực tế của khu vực. 

Theo Tân Hoa Xã, khi vận hành đầy đủ, dự án Dashixia dự kiến sản xuất 1,893 tỷ kWh điện mỗi năm, đủ cung cấp điện trong một năm cho khoảng 600.000 hộ gia đình. 

Nhà máy cũng sẽ hỗ trợ điều tiết phụ tải cho hệ thống điện tại 4 khu vực cấp địa khu ở miền Nam Tân Cương, qua đó giảm áp lực nguồn cung điện trong khu vực. Ngoài phát điện, tình trạng thiếu nước từ lâu là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp và bảo vệ hệ sinh thái tại miền Nam Tân Cương. 

Theo Tân Hoa Xã, sau khi hoàn thành, hồ chứa sẽ bổ sung 3,42 tỷ m³ nước sinh thái cho sông Tarim mỗi năm. Công trình cũng góp phần giải quyết tình trạng thiếu nước ảnh hưởng đến hơn 6,8 triệu mu đất nông nghiệp trong lưu vực sông Aksu. 

Một mục tiêu quan trọng khác là nâng tiêu chuẩn phòng chống lũ của các đoạn sông phía hạ lưu. Theo đó, mức bảo vệ sẽ được nâng từ khả năng ứng phó với lũ có chu kỳ 10 năm lên lũ có chu kỳ 50 năm. 

Sở Tài nguyên nước Tân Cương cho rằng những trận lũ từng gây thiệt hại nghiêm trọng sẽ được điều tiết trong hồ chứa, trong khi nguồn điện sạch từ dự án sẽ cung cấp năng lượng cho hàng nghìn hộ gia đình. 

Công trình Dashixia được kỳ vọng góp phần cân bằng nhu cầu phát điện, tưới tiêu, bảo vệ hệ sinh thái và kiểm soát lũ, hướng tới mối quan hệ hài hòa hơn giữa con người và nguồn nước tại miền Nam Tân Cương.

Theo Global Times