Chủ tịch VNG Lê Hồng Minh cảnh báo: 3 năm tới, một lĩnh vực sẽ trở nên đặc biệt “nóng”

Chia sẻ tại CIO Summit 2026, ông Lê Hồng Minh, Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch VNG, cho rằng sự phát triển nhanh của AI đang đặt doanh nghiệp trước một bài toán mới về an ninh mạng. Theo ông, AI có thể không tạo ra một “bề mặt tấn công” hoàn toàn mới, nhưng lại giúp gia tăng đáng kể quy mô, tốc độ và số lượng các cuộc tấn công mà hacker có thể thực hiện.

“Quan điểm của VNG là Security sẽ là lĩnh vực hot nhất trong vòng 3 năm tới”, ông Minh nhận định. Theo Chủ tịch VNG, với năng lực của các mô hình AI hiện nay, hacker có thể tự động hóa nhiều công đoạn và gia tăng số lần thử tấn công lên mức rất lớn đối với bất kỳ doanh nghiệp hay tổ chức nào. Điều này khiến năng lực tấn công có thể được mở rộng nhanh hơn nhiều so với trước đây, ngay cả khi số lượng người thực hiện không tăng tương ứng.

Trong khi đó, ở phía phòng thủ, doanh nghiệp lại khó trao toàn bộ quyền xử lý cho AI theo cách tương tự. Đối với các hệ thống quan trọng, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng hoặc các tổ chức nắm giữ lượng lớn dữ liệu nhạy cảm, công cụ phòng vệ phải đạt độ tin cậy rất cao trước khi có thể được giao quyền tự động xử lý.

Theo ông Minh, đây chính là một nghịch lý đáng lưu ý của AI hiện nay. Trong khi khả năng tấn công có thể được AI khuếch đại nhanh chóng, khả năng sử dụng AI để phòng thủ lại bị ràng buộc bởi yêu cầu về độ chính xác, kiểm soát và an toàn. “Hiện tồn tại một nghịch lý là với AI thì năng lực tấn công đang mạnh hơn rất nhiều so với năng lực phòng thủ”, Chủ tịch VNG nói, đồng thời cho rằng rủi ro này không chỉ xuất hiện ở ngân hàng mà có thể tác động tới bất kỳ tổ chức nào.

Cảnh báo trên được đưa ra trong bối cảnh các doanh nghiệp đang tăng tốc đưa AI vào vận hành. Tại sự kiện, ông Lê Hồng Minh cho biết VNG lựa chọn cách tiếp cận tương đối khác so với những tổ chức có yêu cầu kiểm soát cao như ngân hàng. Nếu các ngân hàng thường triển khai công nghệ theo hướng từ trên xuống, lựa chọn những giải pháp đã được chứng thực và đáp ứng các tiêu chuẩn chặt chẽ về bảo mật, khả năng mở rộng hay độ tin cậy, VNG lại chú trọng tạo môi trường để nhân viên chủ động ứng dụng AI vào công việc.

Theo ông Minh, vai trò của lãnh đạo trong mô hình này chủ yếu là xây dựng nền tảng về dữ liệu, bảo mật và công cụ, sau đó khuyến khích đội ngũ tự tìm cách sử dụng AI, từ phát triển các agent nội bộ đến thay đổi quy trình làm việc hàng ngày. Cách tiếp cận này xuất phát từ quan điểm rằng giá trị lớn của AI không chỉ nằm ở việc tích hợp thêm một công nghệ mới vào hệ thống, mà còn ở khả năng mở rộng năng lực sáng tạo và thay đổi cách mỗi cá nhân làm việc.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp cũng có chung quan điểm với nhà sáng lập VNG, nhưng họ chưa có đủ năng lực để đào tạo nhân viên ứng dụng sâu AI. Một trong những hướng khả thi là sử dụng giải pháp "AI-as-a-service" hoặc "hackathon-as-a-service", "mượn" năng lực của bên thứ ba để thúc đẩy năng lực AI trong nội bộ mà không cần tốn quá nhiều thời gian hay đầu tư cho hạ tầng, token AI. Mới đây, hàng trăm nhân sự của MSB đã tham gia xây dựng các AI Agent và ứng dụng giải quyết bài toán cụ thể về nghiệp vụ trong cuộc thi AI hackathon do GreenNode, mảng kinh doanh chuyên về AI Cloud của VNG, tổ chức theo "đặt hàng riêng". Hơn một nửa số AI agent được tạo ra trong cuộc thi này nhằm phục vụ cho khối nghiệp vụ non-tech của MSB.

Từ đó, Chủ tịch VNG cho rằng đầu tư vào AI ở giai đoạn hiện nay cũng cần được nhìn khác với những khoản đầu tư công nghệ truyền thống. Trước đây, khi nói đến đầu tư CNTT, doanh nghiệp thường nghĩ đến các hệ thống lớn như core banking, trung tâm dữ liệu hay máy chủ. Với AI, chi phí lớn hiện nay chủ yếu nằm ở token và vẫn ở mức có thể kiểm soát nếu so với tổng ngân sách công nghệ.

“Đầu tư cho AI hiện nay là đầu tư vào công nghệ và con người cùng một lúc”, ông Minh nói. Theo ông, mục tiêu trước mắt chưa nhất thiết là phải chứng minh AI tạo thêm bao nhiêu doanh thu hay giúp cắt giảm bao nhiêu chi phí, mà quan trọng hơn là xây dựng năng lực sử dụng AI trong toàn bộ tổ chức. Nếu đội ngũ có thể tăng hiệu suất nhờ công nghệ, chi phí dành cho AI có thể không quá lớn khi đặt cạnh quy mô đầu tư CNTT nói chung.

Một vấn đề khác được đặt ra là nguy cơ doanh nghiệp Việt Nam phụ thuộc vào các mô hình AI và hạ tầng công nghệ nước ngoài. Ông Minh cho rằng sự phụ thuộc vào nhà cung cấp công nghệ là điều khó tránh khỏi, bởi từ chip, bán dẫn đến các lớp phần mềm nền tảng, doanh nghiệp trong nhiều ngành đều phải sử dụng công nghệ do nhiều bên khác nhau phát triển.

Điều quan trọng, theo Chủ tịch VNG, là doanh nghiệp phải chủ động lựa chọn mô hình triển khai phù hợp với từng loại dữ liệu. Những dữ liệu ít nhạy cảm có thể sử dụng các mô hình thương mại, trong khi dữ liệu quan trọng hoặc có yêu cầu bảo mật cao cần được xử lý trên hạ tầng riêng. VNG hiện cũng xây dựng hạ tầng AI trước hết để phục vụ nhu cầu nội bộ, sau đó hướng tới cung cấp cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Về lo ngại AI sẽ khiến nhiều vị trí công nghệ biến mất, ông Minh cho rằng xu hướng có thể diễn ra theo hướng ngược lại. Khi AI giúp năng suất và quy mô hoạt động tăng lên, nhu cầu đối với những người thực sự hiểu công nghệ có thể tiếp tục tăng mạnh, bởi đây cũng là nhóm có khả năng tận dụng AI hiệu quả nhất trong công việc.