Cách trồng và chăm sóc cây trầu bà

Trầu bà là một trong những loại cây cảnh quen thuộc nhất trong nhà. Chỉ cần một chậu nhỏ đặt trên bàn, vài nhánh cho leo bên cửa sổ hay một giỏ trầu bà rủ xuống từ ban công cũng đủ tạo thêm mảng xanh mà không chiếm quá nhiều diện tích. Cây cũng không đòi hỏi người trồng phải chăm sóc cầu kỳ mỗi ngày nên khá phù hợp với những gia đình mới bắt đầu trồng cây. Tuy vậy, dễ sống không có nghĩa cứ mua về đặt đâu cũng được. Trầu bà vẫn có thể vàng lá, thân vươn dài nhưng thưa lá, úng rễ hoặc chậm phát triển nếu thiếu sáng, tưới quá nhiều hay trồng trong chậu thoát nước kém.

Nếu đang có một chậu trầu bà trong nhà hoặc chuẩn bị trồng, mọi người có thể bắt đầu từ những điều cơ bản dưới đây.

Trầu bà là cây gì?

Tên trầu bà được sử dụng cho khá nhiều loại cây cảnh khác nhau. Trong đó, loại rất phổ biến trong nhà là trầu bà vàng, tên khoa học Epipremnum aureum, thuộc họ Ráy (Araceae). Cây có dạng thân leo, lá hình tim, màu xanh và thường xuất hiện những mảng vàng hoặc kem tùy giống. Điểm khiến trầu bà được ưa chuộng là khả năng thích nghi tương đối tốt với điều kiện trong nhà. Cây có thể trồng trong chậu đất, cho leo cọc, thả rủ hoặc giâm cành trong nước để ra rễ. Tuy nhiên, một điểm các gia đình có trẻ nhỏ hoặc thú cưng nên biết là trầu bà không phải cây ăn được. Các bộ phận của cây chứa tinh thể calcium oxalate, có thể gây kích ứng miệng nếu nhai hoặc ăn phải. Vì vậy, nên đặt cây ngoài tầm với của trẻ nhỏ và những vật nuôi có thói quen cắn lá.

Ý nghĩa của cây trầu bà

Với đặc điểm dây leo liên tục phát triển và lá xanh quanh năm khi được chăm sóc tốt, trầu bà thường được dân gian liên hệ với sức sống, sự phát triển và sinh khí. Trong phong thủy nhà ở, cây cũng thường được lựa chọn với mong muốn mang đến cảm giác tươi mới, thuận lợi cho không gian sống. Tuy nhiên, những ý nghĩa về tài lộc hay may mắn nên được hiểu là quan niệm phong thủy, không phải tác dụng đã được khoa học chứng minh. Còn có một giá trị rất dễ nhìn thấy: trầu bà tạo được mảng xanh khá nhanh. Một chậu cây nhỏ có thể đặt trên kệ, bàn làm việc; cây lớn hơn có thể cho leo cọc hoặc thả rủ để làm mềm những khoảng tường trống trong nhà.

1. Muốn trồng trầu bà, cách đơn giản nhất là giâm từ một đoạn thân

Nếu nhà đã có cây trầu bà khỏe, mọi người không nhất thiết phải mua thêm cây mới. Trầu bà khá dễ nhân giống bằng cành. Hãy chọn một đoạn thân khỏe có mắt thân, cắt phía dưới mắt rồi loại bỏ những lá nằm quá gần phần sẽ cắm xuống đất hoặc nước. Phần mắt rất quan trọng bởi đây là vị trí có khả năng hình thành rễ mới; chỉ cắt riêng một chiếc lá không kèm mắt thân sẽ không phát triển thành một dây trầu bà hoàn chỉnh. Cành sau khi cắt có thể được cho vào nước sạch để theo dõi quá trình ra rễ hoặc giâm trực tiếp vào giá thể phù hợp. Với người mới trồng, cách cho cành vào nước thường khá thú vị vì có thể nhìn thấy rễ phát triển từng ngày.

2. Nếu trồng trong đất, ưu tiên chậu có lỗ thoát nước

Trầu bà thích đất có độ ẩm nhưng không thích bộ rễ bị ngâm trong nước quá lâu. Vì vậy, chiếc chậu đẹp đến đâu mà không thoát nước tốt cũng có thể khiến việc chăm cây trở nên khó khăn hơn. Mọi người nên dùng giá thể tương đối tơi xốp, thoát nước tốt và chậu có lỗ phía dưới. Nếu muốn đặt chậu cây vào một chậu trang trí không có lỗ, có thể giữ cây trong chậu trồng bên trong rồi đặt cả chậu vào ngoài. Sau mỗi lần tưới, cần tránh để phần đáy cây ngâm lâu trong lượng nước đọng. Khi chuyển cây sang chậu mới, cũng không cần chọn chậu lớn hơn quá nhiều. Chỉ cần tăng kích thước phù hợp với bộ rễ là đủ.

3. Đặt cây ở nơi sáng nhưng tránh nắng gắt kéo dài

Trầu bà chịu được điều kiện ánh sáng không quá mạnh nên thường được gọi là cây dễ trồng trong nhà. Nhưng chịu được ít sáng khác với việc cây không cần ánh sáng. Vị trí khá phù hợp là gần cửa sổ sáng, ban công có mái che hoặc những nơi nhận được ánh sáng tự nhiên gián tiếp. Nếu đặt cây quá sâu trong căn phòng tối, cây vẫn có thể tồn tại một thời gian nhưng thường phát triển chậm hơn, thân vươn dài và khoảng cách giữa các lá ngày càng xa. Ngược lại, đưa một chậu trầu bà đang quen sống trong nhà ra phơi dưới nắng gay gắt cũng không phải cách tốt. Lá có thể bị tổn thương. Nếu muốn chuyển cây sang nơi có ánh sáng mạnh hơn, bạn nên cho cây thích nghi dần.

4. Đừng tưới theo lịch cố định, hãy nhìn đất trước

Đây có lẽ là lỗi dễ gặp nhất khi chăm trầu bà. Nhiều người đặt lịch cứ hai hoặc ba ngày lại tưới một lần, bất kể đất còn ướt hay đã khô. Trong khi đó, tốc độ khô của đất thay đổi theo mùa, kích thước chậu, ánh sáng và vị trí đặt cây. Cách đơn giản hơn là kiểm tra lớp đất phía trên trước khi tưới. Khi phần đất mặt đã khô một đoạn, lúc đó mới tưới đẫm cho nước thoát xuống dưới rồi bỏ lượng nước thừa ở đĩa hứng. Nếu đất vẫn còn ẩm rõ rệt thì có thể chờ thêm. Trầu bà bị tưới quá nhiều trong thời gian dài có nguy cơ gặp vấn đề ở bộ rễ. Vì thế, thấy một chiếc lá vàng cũng đừng lập tức tưới thêm nước; trước hết hãy kiểm tra độ ẩm của đất.

5. Lá bám nhiều bụi thì nên lau

Trầu bà có bề mặt lá khá rộng nên sau một thời gian đặt trong nhà rất dễ bám bụi. Thỉnh thoảng, mọi người có thể dùng khăn mềm ẩm lau nhẹ hai mặt lá. Việc này vừa giúp cây trông sạch sẽ hơn, vừa là dịp để quan sát xem lá có xuất hiện đốm lạ, côn trùng hoặc dấu hiệu bất thường hay không. Không cần dùng bia, sữa, dầu ăn hay các loại dung dịch truyền miệng để làm bóng lá. Nước sạch thường đã đủ cho việc vệ sinh thông thường.

6. Muốn cây sum suê, đừng để một vài dây cứ dài mãi

Trầu bà có thể kéo thành những dây rất dài. Nếu thích dáng rủ, mọi người hoàn toàn có thể giữ lại. Nhưng nếu muốn chậu cây trông dày và nhiều lá hơn, thỉnh thoảng có thể cắt bớt những dây quá dài hoặc thưa lá. Phần thân khỏe vừa cắt lại có thể dùng để giâm thành cây mới. Sau khi ra rễ, các cành này còn có thể được trồng trở lại chính chậu cũ để chậu trầu bà trông đầy đặn hơn. Còn nếu muốn cây phát triển theo chiều cao, có thể bố trí cọc cho cây leo thay vì để toàn bộ thân rủ xuống.

7. Không cần bón phân thật nhiều để cây lớn nhanh

Trầu bà không phải loại cây cần liên tục được “bồi bổ”. Trong giai đoạn cây sinh trưởng, có thể sử dụng phân bón phù hợp cho cây cảnh lá theo đúng liều lượng và hướng dẫn trên sản phẩm. Đừng nghĩ bón gấp đôi thì cây sẽ lớn nhanh gấp đôi. Phân quá đậm đặc có thể gây hại cho bộ rễ. Nếu vừa thay chậu hoặc cây đang có dấu hiệu bất thường, trước hết nên xác định nguyên nhân thay vì lập tức bổ sung thêm phân.

8. Nhìn lá để biết cây đang cần được kiểm tra điều gì

Trầu bà khá dễ “báo hiệu” khi điều kiện sống không phù hợp. Nếu nhiều lá vàng đồng thời và đất luôn ướt, hãy kiểm tra lại việc tưới và khả năng thoát nước. Nếu thân ngày càng dài, lá nhỏ và thưa, cây có thể đang thiếu ánh sáng. Còn khi lá xuất hiện những vùng cháy sau khi chuyển ra nơi nắng mạnh, nên xem lại vị trí đặt cây. Dù vậy, một vài lá già phía dưới chuyển vàng rồi rụng theo thời gian có thể là quá trình tự nhiên. Vì thế, mọi người nên quan sát cả cây và điều kiện chăm sóc thay vì thấy một chiếc lá đổi màu đã vội thay đất, bón phân hoặc tưới thêm nước.

Trầu bà được yêu thích chính vì không quá khó chiều. Một vị trí có ánh sáng phù hợp, chậu thoát nước tốt và thói quen chỉ tưới khi cây thực sự cần đã giải quyết phần lớn công việc chăm sóc. Còn nếu gia đình có trẻ nhỏ hoặc thú cưng, hãy nhớ đặt cây ở vị trí phù hợp để tránh việc vô tình nhai hoặc ăn lá.